در اين صورت ، تفاوت وظيفه ظاهرى در امارات و اصول اين است كه امارات ، راه‌هايى است كه كشف ظنى از واقع مىنمايد و شارع تعبدا درصد خطاى آنها را ناديده گرفته است ، مانند : خبر واحد ؛ اما اصول عملى هيچ‌گونه كاشفيتى از واقع نداشته ( و يا كاشفيت آنها مورد لحاظ قرار نگرفته ) و فقط تكليف شاك را در مقام عمل تعيين مىنمايد . نيز ر . ك : احكام ظاهرى ؛ وظيفه عملى . محمدى ، على ، شرح اصول فقه ، ج 2 ، ص 107 . صدر ، محمد باقر ، دروس فى علم الاصول ، ج 2 ، ص ( 27 - 23 ) . وظيفه عقلى ر . ك : وظيفه عملى عقلى وظيفه عملى تكليف مستفاد از اصول عملى ، هنگام شك يا جهل به حكم واقعى وظيفه عملى ، مقابل حكم تكليفى بوده و عبارت است از دستور العملي كه شارع يا عقل هنگام جهل مكلف به حكم شرعى واقعى ، براى رفع سرگردانى او در مقام عمل ، اعتبار مىكند ؛ بنابراين ، وظيفه عملى از نوع حكم تكليفى واقعى نبوده . حكيم ، محمد سعيد ، المحكم فى اصول الفقه ، ج 1 ، ص 11 . محمدى ، على ، شرح اصول فقه ، ج 4 ، ص 7 و 9 . محمدى ، على ، شرح رسائل ، ج 2 ، ص 209 . ايروانى ، باقر ، الحلقة الثالثة فى اسلوبها الثانى ، ج 3 ، ص 53 . صدر ، محمد باقر ، دروس فى علم الاصول ، ج 1 ، ص 31 و 42 و 185 . همان ، ج 2 ، ص 317 . صدر ، محمد باقر ، بحوث فى علم الاصول ، ج 5 ، ص 9 . طباطبايى حكيم ، محمد تقى ، الاصول العامة للفقه المقارن ، ص 77 . وظيفه عملى شرعى تكليف مستفاد از اصول عملى شرعى ، هنگام شك يا جهل به حكم واقعى وظيفه عملى شرعى ، مقابل وظيفه عملى عقلى بوده و به وظيفه‌اى گفته مىشود كه اصول عملى شرعى ، آن را ايجاد مىنمايد ، مانند : برائت شرعى ، احتياط شرعى و استصحاب ؛ به بيان ديگر ، وظيفه عملى شرعى ، دستور العملي است كه شارع آن را جعل نموده تا هنگامى كه مكلف به حكم واقعى شك دارد و اماره‌اى نيز در دسترس او نيست ، از سرگردانى درآيد . خويى ، ابو القاسم ، محاضرات فى اصول الفقه ، ج 1 ، ص 7 . مشكينى ، على ، اصطلاحات الاصول ، ص 59 . بحر العلوم ، محمد ، الاجتهاد اصوله و احكامه ، ص 49 . ايروانى ، باقر ، الحلقة الثالثة فى اسلوبها الثانى ، ج 3 ، ص 409 . وظيفه عملى ظاهرى ر . ك : وظيفه عملى وظيفه عملى عقلى تكليف مستفاد از اصول عملى عقلى هنگام شك يا جهل به حكم واقعى وظيفه عملى عقلى ، مقابل وظيفه عملى شرعى بوده و عبارت است از وظيفه عملىاى كه اصول عملى عقلى برآن دلالت مىنمايد ؛ به اين بيان كه وقتى مكلف با ادله اجتهادى و يا اصول عملى شرعى نتوانست تكليف و وظيفه خود را به دست آورد ، عقل به واسطه اصول عملى عقلى ، مانند برائت و احتياط عقلى وظيفه‌اى را براى مكلف معين مىكند ، كه به آن وظيفه عملى عقلى مىگويند . به بيان ديگر ، وقتى مكلف در مقام عمل نتوانست وظيفه واقعى خود را با دليل اجتهادى و وظيفه ظاهرى و به كمك اصول عملى شرعى به دست آورد ، عقل به مكلف حكم مىكند كه طبق اصول عملى عقلى كه همان احتياط و برائت عقلى است عمل كند . به بيان سوم ، متعلق برائت و احتياط عقلى را وظيفه عملى عقلى مىگويند . نكته : كسانى كه اصول عملى عقلى را در طول اصول عملى شرعى مىدانند ، معتقدند تقدم ادله وظيفه شرعى بر ادله وظيفه عقلى ، از باب ورود است ، چون با ادله وظيفه شرعى ، موضوع ادله وظيفه عقلى ( برائت عقلى ) كه قبح عقاب بلابيان باشد ، منتفى مىگردد ، هرچند به نظر برخى ديگر ، اين دو در عرض هم هستند . خويى ، ابو القاسم ، محاضرات فى اصول الفقه ، ج 1 ، ص ( 8 - 7 ) . سبحانى تبريزى ، جعفر ، المحصول فى علم الاصول ، ج 3 ، ص 330 . بحر العلوم ، محمد ، الاجتهاد اصوله و احكامه ، ص 49 و 124 . ايروانى ، باقر ، الحلقة الثالثة فى اسلوبها الثانى ، ج 3 ، ص 409 . وظيفه عملى مرخّص ترخيص در ترك تكليف ، ناشى از اجراى اصل مرخّص وظيفه عملى مرخّص ، مقابل وظيفه عملى منجّز ، وظيفه‌اى است كه از اجراى اصل عملى مرخّص ، متوجه فردى مىگردد كه جهل به تكليف داشته و اماره معتبر نيز در اختيار ندارد ؛ بنابراين ، به مؤداى اصل عملى مرخّص ، كه ترخيص در ترك تكليف است ، وظيفه عملى مرخّص مىگويند . نيز ر . ك : اصل مرخّص . ولايى ، عيسى ، فرهنگ تشريحى اصطلاحات اصول ، ص 104 . زنجانى ، ميرزا باقر ، تحرير الاصول ، ص 237 . صدر ، محمد باقر ، دروس فى علم الاصول ، ج 2 ، ص 359 . نائينى ، محمد حسين ، فوائد الاصول ، ج 4 ، ص 44 .