جناتى ، محمد ابراهيم ، منابع اجتهاد ( از ديدگاه مذاهب اسلامى ) ، ص 329 . بحر العلوم ، محمد ، الاجتهاد اصوله و احكامه ، ص 104 . موسى ، كامل ، المدخل الى التشريع الاسلامى ، ص 209 . زحيلى ، وهبه ، اصول الفقه الاسلامى ، ج 2 ، ص 756 . ميرزاى قمى ، ابو القاسم بن محمد حسن ، قوانين الاصول ، ص 292 . ابو زهره ، محمد ، اصول الفقه ، ص 259 . مظفر ، محمد رضا ، اصول الفقه ، ج 2 ، ص 186 . آذرى قمى ، احمد ، تحقيق الاصول المفيدة فى اصول الفقه ، ج 1 ، ص 23 . خضرى ، محمد ، اصول الفقه ، ص 356 . رشاد ، محمد ، اصول فقه ، ص 283 . مصالح مرسله ظنّى مصالح مرسله فاقد دليل معتبر عقلى يا شرعى مصالح مرسله ظنى ، مصالحى است كه نه دليلى بر اعتبار آنها است و نه عقل حكم قطعى درباره آنها دارد . نكته : بيشتر علما در موارد اطلاق مصالح مرسله ، نظر به همين قسم دارند ، و گرنه مصالح مرسله قطعى اصلا نيازى به بحث حجيت و امثال آن ندارد . مكارم شيرازى ، ناصر ، انوار الاصول ، ج 2 ، ص 537 . طباطبايى حكيم ، محمد تقى ، الاصول العامة للفقه المقارن ، ص 404 . مصالح مرسله قطعى مصالح مرسله مقطوع به حكم عقل مصالح مرسله قطعى ، مقابل مصالح مرسله ظنى بوده و به مصالحى گفته مىشود كه عقل به‌طور قطع به آن حكم مىنمايد ، و از آنجا كه قطع حجت است در حجيت اين نوع مصالح ، شكى وجود نداشته و علماى شيعه حجيت آن را پذيرفته‌اند . مكارم شيرازى ، ناصر ، انوار الاصول ، ج 2 ، ص 537 . طباطبايى حكيم ، محمد تقى ، الاصول العامة للفقه المقارن ، ص 404 . مصالح مرسله قطعى مصالح مرسله مقطوع به حكم عقل مصالح مرسله قطعى ، مقابل مصالح مرسله ظنى بوده و به مصالحى گفته مىشود كه عقل به‌طور قطع به آن حكم مىنمايد ، و از آنجا كه قطع حجت است در حجيت اين نوع مصالح ، شكى وجود نداشته و علماى شيعه حجيت آن را پذيرفته‌اند . مكارم شيرازى ، ناصر ، انوار الاصول ، ج 2 ، ص 537 . طباطبايى حكيم ، محمد تقى ، الاصول العامة للفقه المقارن ، ص 404 . مصالح معتبر مصالح داراى دليل شرعى بر اعتبار مصالح معتبر ، مصالحى است كه اساس برخى از احكام شرعى قرار گرفته و از سوى شرع دليلى بر اعتبار آن قائم شده است . اين مصالح سه نوع مىباشد : ضروريات ؛ حاجيات ؛ تحسينيات . نيز ر . ك : مصالح تحسينى ؛ مصالح حاجى ؛ مصالح ضرورى . زحيلى ، وهبه ، الوجيز فى اصول الفقه ، ص ( 93 - 92 ) . خلاف ، عبد الوهاب ، علم اصول الفقه و خلاصة التشريع الاسلامى ، ص 84 . ابو زهره ، محمد ، اصول الفقه ، ص 258 . ادريس ، عوض احمد ، الوجيز فى اصول الفقه ، ص 71 . زهير المالكى ، محمد ابو النور ، اصول الفقه ، ج 4 ، ص ( 185 - 184 ) . مصالح ملغى مصالح سلب اعتبار شده توسط شرع مصالح ملغى ، مصالحى است كه نص و دليل شرعى بر الغا و عدم اعتبار آن وجود دارد ، مانند : فرار از ميدان جنگ كه در آن مصلحت حفظ نفس نهفته است ، اما دليل شرعى معتبر آن را الغا نموده و اجازه فرار از جنگ داده نشده است . ادريس ، عوض احمد ، الوجيز فى اصول الفقه ، ص 72 . زهير المالكى ، محمد ابو النور ، اصول الفقه ، ج 4 ، ص 184 . غزالى ، محمد بن محمد ، المستصفى من علم الاصول ( به ضميمه فواتح الرحموت بشرح مسلم الثبوت ) ، ج 1 ، ص 284 . خلاف ، عبد الوهاب ، علم اصول الفقه و خلاصة التشريع الاسلامى ، ص 87 . مصالح وهمى امور داراى مصالح توهمى و غير واقعى مصالح وهمى ، مقابل مصالح حقيقى بوده و به اين معنا است كه شخص خيال مىكند انجام كارى به مصلحت و سود او است ، اما با دقت و تأمل روشن مىشود كه انجام آن كار ضرر دارد ، مانند : استعمال مواد مخدر . زحيلى ، وهبه ، اصول الفقه الاسلامى ، ج 2 ، ص 1029 . خلاف ، عبد الوهاب ، علم اصول الفقه و خلاصة التشريع الاسلامى ، ص 86 . مصحف ر . ك : كتاب مصدر اسم دلالت‌كننده بر حدث مصدر ، اسمى است كه بر حدث دلالت مىكند ، و به نظر مشهور علماى نحو ، فعل از آن گرفته مىشود ( اصل كلام است ) . مصدر هر فعلى همانند فعل خود عمل مىكند ؛ يعنى در صورتى كه فعل آن لازم باشد ، به فاعل خود اضافه مىشود و اگر فعل آن متعدى باشد به فاعل اضافه شده و مفعول آن منصوب خوانده مىشود ، مثل : « عجبت من ضرب زيد بكرا » . نكته : در علم اصول از مصدر در مباحثى همچون وضع و مشتق بحث مىشود . نيز ر . ك : وضع مصدر . تهانوى ، محمد اعلى بن على ، كشاف اصطلاحات الفنون و العلوم ، ج 2 ، ص 825 . سجادى ، جعفر ، فرهنگ معارف اسلامى ، ج 4 ، ص 248 . جرجانى ، محمد بن على ، كتاب التعريفات ، ص 95 .