نيز از پرداختن به بحث‌هايى كه ثمره‌ى عملى و كاربردى ندارند همچون انسداد ، جامع صحيحى و اعمى ، شرط متأخر ، سببيّت ، معناى حرفى و . . . ، دورى شود . ب ) گزيده‌نويسى و پرهيز از تطويل مباحث كم‌فايده : همانند گستردگى كم‌ثمر بحث اجماع منقول در كتاب رسائل شيخ انصارى . ج ) پرداختن به مباحث كليدى و كاربردى : ضرورت پرداختن به مباحثى نو كه در حل معضلات فقهى راهگشايند و در علم اصول يا به آن‌ها پرداخته نشده و يا در ميان مباحث ديگر گم شده‌اند و به‌گونه‌اى مستقل مورد توجه واقع نشده‌اند همانند مباحث : « اصول فقه مقارن ، سيره عقلا ، عرف و عادت ، مذاق شريعت يا روح فقه ، مصلحت ، ضرورى مذهب و فقه و . . . » . پيشينه و سابقه فرهنگ نامه‌نگارى در حوزه اصول فقه آگاهى از پيشينهء هر پژوهشى شرط اول دست زدن به پژوهش درباره آن است . ازاين‌رو ، در اين فراز ، كتاب‌هايى را كه تاكنون به عنوان فرهنگ اصطلاحات اصول فقه و يا معجم اصولى به چاپ رسيده‌اند نام مىبريم و با يادكرد ويژگىهاى آن‌ها به مقايسه فرهنگ حاضر با آن‌ها مىپردازيم . 1 . اصطلاحات الاصول * اين كتاب از نگاشته‌هاى آية الله ميرزا على مشكينى ( ره ) ( 1386 - 1300 ) است كه براى نخستين بار در سال 1383 قمرى در 300 صفحه انتشار يافت . و چاپ پنجم آن در سال 1371 شمسى صورت گرفته است . * سر فصل‌هاى اين كتاب به صد عنوان مىرسد كه به شيوه الفبايى رديف شده و در ضمن بحث از اصطلاحات كلى ( اعم ) به پاره‌اى اصطلاحات جزئى ( اخص ) نيز پرداخته شده است . براى مثال ، در اصطلاح « الامر » بعد از تعريف لغوى و اصطلاحى اقسام آن آورده شده . همانند ، امر مولوى ، امر ارشادى ، امر تعبدى و امر توصلى ، و براى هريك جداگانه و به اختصار شناسه‌اى آورده شده است ؛ با اين وصف شماره اصطلاحاتى كه مورد بحث قرار گرفته‌اند افزون از پانصد اصطلاح مىباشد . * در اين كتاب ديدگاه‌هاى اهل سنت و اصطلاحات خاص آنان آورده نشده است اين كتاب به زبان عربى است و زيرنويس و فهرست منابع ندارد . شايد نخستين فرهنگ‌نامه‌اى كه در علم اصول فقه نوشته شده است همين كتاب باشد . 2 . فرهنگ تشريحى اصطلاحات اصول اين كتاب كارى از عيسى ولايى ( متولد 1329 ) است كه اولين ويرايش آن در سال 1374 از سوى نشر نى در 390 صفحه انتشار يافت ، و از ويژگىها و امتيازات خوبى برخوردار است همچون : * زبان فارسى ، روان و قابل استفاده براى دانشجويان و طلاب مبتدى . * آوردن منابع در پاورقى و ذيل هر اصطلاح ( هرچند منابع محدود است ) . * آوردن مثال‌هاى حقوقى و مسائل روز اجتماعى براى شرح اصطلاحات . * آوردن اصطلاحات و ديدگاه‌هاى اهل سنت هرچند به صورت محدود .