مركز اطلاعات و مدارك اسلامى
432
فرهنگ نامه اصول فقه ( فارسى )
حكمت نسخ مصلحت موقّت بودن برخى احكام شرعى حكمت نسخ ، مراعات تغيير مصالحى است كه احكام براساس آنها جعل گرديده است . توضيح : تمامى احكام شريعت اسلام بر پايه مصالح و ملاكهاى واقعى است ، اما برخى از آنها دايمى بوده و هيچگاه تغيير نمىكند ؛ به همين دليل ، در احكام مجعول براساس آن مصالح ، نسخ راه ندارد . اما برخى از اين مصالح ، محدود و موقت به زمانى خاص است ؛ يعنى با فرارسيدن آن زمان ، مصلحت موجود در آن منتفى مىگردد . نسخ براى برداشتن اينگونه احكام است ؛ بنابراين ، حكمت نسخ ، عبارت است از جلوگيرى از امتداد زمانى احكام و قوانينى كه مصالح آنها به اتمام رسيده و نيز جايگزين كردن احكام جديدى كه داراى مصالح دايمى مىباشد . نكته : برخى از اصولىها حكمت نسخ را امتحان بندگان مىدانند ؛ يعنى حق تعالى براى امتحان ميزان بندگى انسانها حكمى را نسخ مىنمايد تا مطيع از عاصى مشخص شود . زحيلى ، وهبه ، الوجيز فى اصول الفقه ، ص 237 . حكم توصلى ر . ك : احكام توصلى حكمت وضع ر . ك : فايده وضع حكم ثابت ر . ك : احكام ثابت حكم جزيى ر . ك : احكام جزئى حكم حرجى ر . ك : احكام حرجى حكم حقيقت ر . ك : احكام حقيقت حكم حقيقى ر . ك : احكام حقيقى حكم حكومتى ر . ك : احكام حكومتى حكم سلطانى ر . ك : احكام حكومتى حكم شأنى ر . ك : احكام اقتضايى حكم شرعى ر . ك : احكام شرعى حكم شرعى تكليفى ر . ك : تكليف شرعى حكم شرعى ظاهرى ر . ك : احكام ظاهرى حكم شرعى واقعى ر . ك : احكام واقعى حكم ضررى ر . ك : احكام ضررى حكم ضمنى ر . ك : احكام ضمنى حكم طريقى ر . ك : احكام طريقى حكم ظاهرى ر . ك : احكام ظاهرى حكم عقل ر . ك : احكام عقلى حكم عقلايى ر . ك : احكام عقلايى حكم عقل عملى ر . ك : احكام عقل عملى حكم عقل نظرى ر . ك : احكام عقل نظرى حكم عملى ر . ك : احكام عملى حكم غير الزامى ر . ك : احكام ترخيصى حكم غير انحلالى ر . ك : احكام غير انحلالى حكم غير مستمر ر . ك : احكام متغير حكم غير منصوص ر . ك : احكام غير منصوص حكم غيرى ر . ك : احكام غيرى حكم فعلى ر . ك : احكام فعلى حكم قضايى ر . ك : احكام قضايى