اعتبار شهرت روايى ر . ك : حجيت شهرت روايى اعتبار ظواهر الفاظ ر . ك : حجيت ظواهر اعتبار عرف ر . ك : حجيت عرف اعتبار فتح ذرايع ر . ك : حجيت فتح ذرايع اعتبار قول لغوى ر . ك : حجيت قول لغوى اعتبار مذهب صحابى ر . ك : حجيت مذهب صحابى اعتبار مصالح مرسله ر . ك : حجيت مصالح مرسله اعدليت راوى عادل‌تر بودن راوى ؛ عامل ترجيح روايت ، هنگام تعارض اعدليت راوى ، به اين معنا است كه راوى يك حديث ، عدالت بيشترى نسبت به راوى حديث ديگر داشته باشد . يكى از مرجحات منصوص ، اعدليت راوى است ؛ به اين معنا كه اگر راوى دو روايت معارض هر دو عادل بودند ، به روايتى عمل مىشود كه راوى آن عادل‌تر است . در مقبولة « عمر بن حنظلة » آمده است : « الحكم ما حكم به اعدلهما و افقههما و اصدقهما في الحديث و اورعهما و لا يلتفت الى ما يحكم به الآخر » . « 1 » آخوند خراسانى ، محمد كاظم بن حسين ، كفاية الاصول ، ص 503 . جزايرى ، محمد جعفر ، منتهى الدراية فى توضيح الكفاية ، ج 8 ، ص 126 . حكيم ، محمد سعيد ، المحكم فى اصول الفقه ، ج 6 ، ص 174 . مجاهد ، محمد بن على ، مفاتيح الاصول ، ص 690 . صاحب معالم ، حسن بن زين الدين ، معالم الدين و ملاذ المجتهدين ، ص 200 . مدير شانه‌چى ، كاظم ، دراية الحديث ، ص 134 و 108 . مامقانى ، عبد اللّه بن محمد حسن ، مقباس الهداية ، ج 2 ، ص 63 . اعلام اسم معرفه وضع شده براى شخص يا جنس معيّن اعلام ، جمع علم و علم از اقسام معرفه و به معناى اسمى است كه وضع شده تا بر معناى معينى دلالت كند ، چه اين معناى معين ، شخص باشد ، مثل : « زيد و عمرو » كه علم شخص‌اند و چه جنس باشد ، مثل : « اسامه » كه علم جنس است . مشهور اصوليون معتقدند در اعلام ، وضع ، خاص و موضوع له نيز خاص است . تهانوى ، محمد اعلى بن على ، كشاف اصطلاحات الفنون و العلوم ، ج 2 ، ص 1048 . علامه حلى ، حسن بن يوسف ، مبادى الوصول الى علم الاصول ، ص 60 . نائينى ، محمد حسين ، فوائد الاصول ، ج 1 ، 2 ، ص 303 . حيدر ، محمد صنقور على ، المعجم الاصولى ، ص 775 . اعلام اجناس ر . ك : علم جنس اعلميت راوى عالم‌تر بودن راوى ؛ عامل ترجيح روايت ، هنگام تعارض اعلميت راوى به اين معنا است كه راوى حديث در فهم علوم مربوط به حديث ، داناتر از راوى حديث ديگر مىباشد . نكته : از امورى كه نزد اصوليون ، سبب ترجيح يك روايت مىشود ، اعلميت راوى يك روايت نسبت به راوى روايت معارض است . مجاهد ، محمد بن على ، مفاتيح الاصول ، ص 690 . اعمّى ( صحيح و اعم ) قائل به عموميت الفاظ معاملات و عبادات براى مصاديق تامّ و ناقص اعمى ، كه مقابل صحيحى است ، به شخص يا اشخاصى گفته مىشود كه اعتقاد دارند الفاظ عبادات و معاملات ، هم براى عبادات و معاملات داراى اجزا و شرايط كامل وضع شده است و هم براى عبادات و معاملات داراى اجزا و شرايط ناقص ، مانند : لفظ « صلاة و بيع » كه براى دلالت بر نماز و معامله صحيح و فاسد وضع شده‌اند . اعمى براى ادعاى خود به روايات « لا تعاد » ، « بنى الاسلام على الخمس » و « دعى الصلاة » و صحت نذر در عبادات مكروه ، استدلال نموده است ، كه به همه آنها اشكال شده است . فاضل لنكرانى ، محمد ، سيرى كامل در اصول فقه ، ج 2 ، ص ( 318 - 268 ) . آخوند خراسانى ، محمد كاظم بن حسين ، كفاية الاصول ، ص ( 48 - 38 ) . مكارم شيرازى ، ناصر ، انوار الاصول ، ج 1 ، ص 95 . نائينى ، محمد حسين ، اجود التقريرات ، ج 1 ، ص ( 47 - 34 ) . مظفر ، محمد رضا ، اصول الفقه ، ج 1 ، ص 44 . صدر ، محمد باقر ، بحوث فى علم الاصول ، ج 1 ، ص 202 . اعمّى ( مشتق ) قائل به وضع مشتق براى ذات متلبّس به مبدأ اشتقاق در گذشته و حال اعمى ( مشتق ) ، مقابل اخصى بوده و به آن عالم اصولى گفته

--> ( 1 ) . كلينى ، محمد بن يعقوب ، اصول كافى ، ج 1 ، ص 68 .