جلال جلالى زاده
7
مبادى و اصطلاحات علم فقه ( فارسى )
مقدمه مبادىنويسى يا فرهنگ اصطلاحات يا معجم در نزد مسلمانان از پيشينهى زيادى برخوردار است و تاريخنگارانى كه به علم حديث اشتغال داشتند شايد جزء نخستين كسانى باشند كه به اين كار پرداختهاند . أبو يعلى ، أحمد بن على المثنى ( 307 ه ) كتاب خود را معجم الصحابه ناميد ، هرچند معجمهاى ديگرى تحت عنوان معجم الشيوخ ، معجم الشعراء ، المعجم الكبير و الاوسط فى قراءات القرآن نگاشته شدهاند ، ولى مبادىنويسى در جهان امروز اهميت بيشترى كسب نموده است ، زيرا تخصصى شدن علوم و اندك بودن وقت و سيستماتيك شدن امور موجب شده تا اهل هرفن و دانشى براى سهولت در آشنايى نوآموزان با مسائل آن علم ، فرهنگ اصطلاحات را تدوين نمايند . هرچند دربارهى اصطلاحات فقه بهطور جداگانه يا در ضمن اصطلاحات ديگر علوم ، كتابهايى به زبان فارسى تأليف شدهاند ، اما كاملترين كتابى كه در اين زمينه به زبان فارسى نوشته شده نگاشتهى استاد دكتر عليرضا فيض است كه تاكنون چندين بار چاپ شده و جزو كتابهاى درسى گروه فقه و مبانى حقوق دانشكدههاى الهيات است . ولى از آنجايى كه تاكنون كتابى در زمينه اصطلاحات فقهى اهل سنت