جلال جلالى زاده
43
مبادى و اصطلاحات علم فقه ( فارسى )
عدهاى اين وجوه را مذهب شافعى مىدانند هرچند نصى از امام شافعى درباره آنها نباشد . به صاحب وجه يا أوجه ، مجتهد مذهب مىگويند مانند قفال مروزى ( 417 ه . ق ) و شيخ ابو حامد اسفرائينى ( 406 ه . ق ) . طرق : اين اصطلاح بر اختلاف علماى شافعيه در روايت مذهب اطلاق مىشود ، به عنوان مثال برخى از آنان مىگويند : درباره اين مسأله دو قول يا دو وجه وجود دارد و ديگرى مىگويد : بيش از يك قول يا يك وجه جايز نيست يا يكى از آنان مىگويد : اين مسأله نياز به توضيح دارد و ديگرى مىگويد : درباره آن اختلاف مطلق است . گاهى دو وجه به جاى دو طريق و يا برعكس به كار مىروند ، امام نووى گفته است : چنين استعمالى براى آن است كه طرق و وجوه در اينكه از سخنان علماى شافعيه هستند مشتركند . أظهر : اين اصطلاح براى ترجيح در بين اقوال چه هردو قديم يا جديد يا يكى قول قديم و ديگرى قول جديد باشد به كار مىرود اعم از اينكه آنها را همزمان يا در دو وقت مختلف گفته باشد . و لفظ أظهر بر ظهور مقابلش دلالت دارد . امام نووى هنگامى اين اصطلاح را به كار مىبرد كه اقوال مخالف از حيث دليل قوى باشند ولى دلالت أظهر قوىتر و ظاهرتر است . امام نووى گفته است : هرگاه بگويم أظهر يا مشهور از دو قول يا چند قول از امام شافعى است ، اگر اختلاف بيشتر باشد مىگويم أظهر . امام احمد علوى گفته است : اگر أظهر بگويد دانسته مىشود كه در مقابل آن قولى قوى يا اقوال قوى از امام وجود دارد اما به