جلال جلالى زاده
17
مبادى و اصطلاحات علم فقه ( فارسى )
ضرورى است چون اگر به حال خود رها شود علم به اطناب مخل متصف و از حد ايجاز مطلوب خارج مىشود . همچنين آشنايى با اصطلاحات براى فهم معنا و درك لفظ و دورى از خطا و راهيابى بصيرتيافتگان و يارى يادآورىشدگان و ارائه دليل و توضيح راه و بيان حق و باطل و تفهيم جويندگان لازم است . ( القاموس المبين فى اصطلاحات الاصوليين ص 8 ) اما در ارتباط با اصطلاحات فقهى ، پيش از ظهور اسلام ما شاهد وجود چنين اصطلاحاتى نيستيم چون فقه يك علم اسلامى است و از دامن اسلام رشدونمو يافته است و همانگونه كه فقه يك علم اسلامى است و در هنگام استعمال به شناخت احكام شرعى و حلال و حرام اطلاق مىشود واژههايى كه در فقه به كار برده مىشوند در هنگام اطلاق در معناى شرعى استعمال مىشوند مانند واژه حج كه از آن زيارت خانه خدا قصد مىشود . مراحل تطور فقه فقه اسلامى در پيدايش و رشد خود مراحلى را پشت سر گذاشته است تا به صورت علم كاملى در آمده است كه مىتوان بهطور مختصر به آنها اشاره كرد . دوره اول : عصر نبوت كه تا سال يازدهم هجرى است . دوره دوم : عصر صحابه و بزرگان تابعين كه تا دههء سوم سده دوم هجرى ادامه مىيابد . دوره سوم : عصر تابع تابعين و پس از آنها از دهه سوم سده دوم هجرى تا نيمه سده چهارم هجرى ادامه دارد و مجتهدان بزرگ و صاحبان مذاهب فقهى در اين عصر ظهور كردهاند و در دوره سوم كه دوره پختگى و وارستگى و تدوين و تكميل فقه اسلامى است اهتمام زيادى به تشريح