تعريف از ذاتى باب برهان وسيعتر است . زيرا اعراض ذاتى موضوع هر علم همچنانكه بر موضوع علم حمل مىشود ، بر انواعى هم كه در تحت آن است حمل مىشود . و بدين تعبير حدّ عرض ذاتى شامل نفس موضوع نيست ، بلكه شامل جنس آن است . مثلا وقتى تساوى زواياى مثلث با دو قائمه را بر مثلث متساوى السّاقين حمل كنند ، حدّ اين محمول مشتمل بر موضوع آن‌كه مثلث متساوى السّاقين است ، نيست . بلكه مشتمل بر جنس آن است يعنى بر مثلث . همچنين بعضى اعراض بر بعضى ديگر حمل مىشود ، و بر انواعى كه در تحت بعضى باشد ، نيز حمل مىشود . و در اين‌صورت حدّ محمول شامل موضوع نتواند بود ، بلكه شامل معروض موضوع يا شامل معروض جنس موضوع مىباشد . مثلا در علم حساب ، موضوع علم عدد است . و زوج و فرد ، عرض ذاتى عدد است . همچنين ناقص و زائد و تامّ « 1 » نيز عرض ذاتى عدد است . حال در علم رياضى گاه مىگوئيم عدد زوج است . و گاه مىگوئيم 8 كه نوعى عدد است زوج است . و گاه مىگوئيم عدد فرد ناقص است . و گاه مىگوئيم عدد زوج الزّوج ناقص است . در صورت اوّل ( يعنى در قضيهء « عدد زوج است » ) عرض ذاتى زوج بر موضوع حمل شده است . و در صورت دوم ( يعنى در قضيهء « 8 زوج است » ) عرض ذاتى بر نوعى از انواع موضوع ، و در صورت سوم ( يعنى در قضيهء « عدد فرد ناقص است » ) بر عرضى ذاتى ديگر براى موضوع . و در صورت چهارم ( يعنى زوج الزّوج ناقص است ) بر نوعى از انواع كه در تحت عرض ديگرى از موضوع است . ( يعنى زوج الزّوج نوعى است از زوج ) . و اين محمولات در هر چهار صورت مشتمل بر عدد است كه تنها در قضيهء اوّل ( عدد زوج است ) موضوع قضيّه است . در صورتى كه در قضيهء دوم ( 8 زوج است ) عدد جنس موضوع است ( يعنى عدد جنس است براى 8 ) . و در قضيهء سوم ( فرد ناقص است ) عدد معروض موضوع است ( يعنى معروض فرد است ) و در قضيهء چهارم ( يعنى زوج الزّوج ناقص

--> ( 1 ) . عدد تامّ عددى است كه مجموع كسورش مساوى با آن عدد باشد . مانند عدد 6 كه كسور آن 6 / 1 + 3 / 1 + 2 / 1 مساوى 6 است ( 2 - 3 / 1 / 3 - 2 / 1 / 1 - 6 / 1 ) ؟ ؟ ؟ . عدد زائد آن است كه زائد بر اجزاى كسور باشد . مانند 8 كه 2 / 1 و 4 / 1 و 8 / 1 آن 7 مىشود . عدد ناقص عددى است كه كمتر از اجزاى كسورش باشد . مانند 12 كه اجزاى كسور آن 2 / 1 + 4 / 1 + 3 / 1 + 6 / 1 + 12 / 1 مساوى 16 مىشود .