منوچهر اميرى

مقدمهء كتاب 28

فرهنگ داروها و واژه نامه هاى دشوار ( يا تحقيق درباره كتاب الأبنية عن حقائق الأدوية لموفق الدين أبو منصور الهروى 365 ه‍ ) ( فارسى )

نشان داده‌ام و سپس نام علمى ( لاتينى ) و به دنبال آن نام فرانسوى دارو را نوشته « 1 » و آنگاه به قول قدما « به شرح » و به اصطلاح غلط امروز به « تفسير » آن ماده پرداخته‌ام . اين شرح‌ها و تفسيرها گاه چند سطر و گاه چندين صفحه را در برگرفته و مبتنى بر شواهد و تعريفات متعددى است كه از مهمترين مآخذ و مراجع فارسى و عربى و اروپائى كه فهرست آنها پس از اين خواهد آمد نقل شده است . در نقل شواهد كوشيده‌ام تا آنجا كه ممكن است ترتيب تاريخى رعايت شود و بندرت و به حكم اجبار گاهى از اين قاعده عدول كرده و فى المثل ناچار شده‌ام كه نخست تعريفى را كه امروز از فلان دارو مىشود بياورم و سپس از قدما استشهاد كنم . معمولا پس از نقل شواهد و استنباطاتى كه از آنها كرده و نكات و مطالبى كه مطرح نموده و نتايجى كه بدست آورده‌ام رأى و نظر شارحان فرنگى قرون اخير يا دانشمندان امروزى را اعم از ايرانى و فرنگى به عنوان حكم قطعى و نهائى در باب ماده و مطلب مربوط نقل كرده‌ام و اين اقوال را بدنبال شاهد مورد نظر آن محقق آورده‌ام . در شواهدى كه از كتب مفردات طبى آورده‌ام هيچ‌گونه دخل و تصرفى روا نداشته و بجاى كلمات و عبارات محذوف سه نقطه گذاشته‌ام . اما در نقل قول شارحان و محققان فرنگى يا دانشمندان امروز اعم از فرنگى و غير فرنگى در همه جا ناگزير جانب اختصار را رعايت كرده و به نقل عصارهء مطالب ايشان كوشيده‌ام . در اينجا لازم است بگويم كه در به كار بردن علامت نقل قول ( گيومه ) امساك نموده و به آوردن دو نقطه ( : ) قبل از هر شاهد اكتفا كرده‌ام مگر در مواردى كه نوشتن علامت نقل قول لازم مىنموده است . چون بلافاصله پس از هر شاهد نام مأخذ را در ميان دو هلال قيد كرده‌ام پس با اين ترتيب اشكالى از نظر تفكيك شواهد پيش نخواهد آمد . در نقل شواهدى كه غير مستقيم يعنى از « مآخذ واسطه » آورده‌ام نخست

--> ( 1 ) - اين كار يعنى يافتن نام صحيح علمى ( لاتين ) و معادل فرانسوى گياهان داروئى و ديگر مواد داروئى بر خلاف آنچه در به دو امر به نظر مىرسد كارى سخت مشكل و نيازمند مراجعه به مآخذ و مصادر فراوان و گاه مقايسهء آنها با يكديگر بوده است .