كه البته آنها نيز در كتاب حاضر مورد تحقيق قرار گرفته است . * * * چنان كه پيش از اين گذشت از الابنيه تنها يك نسخه كامل معتبر باقى است و نسخهء ديگرى كه اخيرا پيدا شده علاوه بر اينكه ناقص است و افتادگى - ها دارد با نسخهء خط اسدى چندان متفاوت نيست . پس تصحيح چنين كتابى با كتابهاى ديگر فرق اساسى دارد . مرادم از كتابهاى ديگر كتبى است كه از همان زمان تأليف عامهء مردم بدانها اقبال كرده و در هر عصر و زمان گروهى فراوان از كاتبان به كتابت و استنساخ آنها پرداخته - اند و به همين سبب و به جهت دخل و تصرف نسخه‌برداران اغلاط بيشمار در آنها راه يافته است و كار مصحح امروز آن است كه با تهيه قديم‌ترين نسخه‌ها و مقابله و مقايسه آنها با يكديگر نسخهء بالنسبه كامل و صحيحى از متن مورد نظر فراهم آورد و فى المثل يك نسخه را اصل و اساس قرار دهد و نسخه بدلها را در حواشى ذكر كند . اين روش شامل حال كتابى چون الابنيه نتواند بود : كتابى كه از طرفى هنوز بيش از يك نسخهء كامل و معتبر از آن در دست نيست و از طرف ديگر موضوع آن لغات و اصطلاحات علمى است نه مطالب ذوقى و ادبيات محض . در تصحيح چنين كتابى مصحح ناگزير بايد بكوشد كه يكايك لغات و اصطلاحات را به محك نقد و تحقيق درآورد و تا آنجا كه ممكن است ضبط صحيح و ريشه و اشتقاق آنها را بدست دهد و سير و تحول معانى آنها را در طى قرون و اعصار به صورتى كه در مآخذ و منابع مختلف ياد شده است بازگويد تا اگر خطائى بر قلم كاتب يا حتى مؤلف رفته باشد آشكار گردد و خطا از صواب و صحيح از سقيم شناخته آيد . با توجه به اين نكات بود كه اين فرهنگ در دو بخش فراهم شد . بخش نخست « فرهنگ داروها » يا مفردات طبى ، بخش دوم « واژه‌هاى دشوار » . در بخش اول پس از ذكر عنوان هر ماده عبارتى از الابنيه به عنوان شاهد و براى بىنياز كردن خواننده از مراجعه به متن الابنيه آورده‌ام . اين عبارت متضمن تعريف مختصر اما جامع و مانعى است از ماده مورد بحث با ذكر صفحات چاپ زليگمان و چاپ بهمنيار ، پس از عنوان بشيوهء فرهنگ‌هاى معتبر اين زمان ( مانند فرهنگ نفيسى و فرهنگ فارسى معين ) تلفظ نام دارو را با الفباى لاتينى