اختيار مقابل كراهت ، ضد اكراه « 1 » يكى از شرائط صحت عقد و يا يكى از شرائط متعاقدين اختيار است اختيار در باب معاملات در مقابل كراهت است نه در مقابل جبر و لذا برخى از فقهاء بجاى آن عدم الاكراه ذكر كرده‌اند « 2 » و بعض ديگر تراضى را يكى از شروط بيع قرار داده و آن را به اختيار معنى كرده‌اند « 3 » . ليكن حنفيه بين اختيار و رضا فرق گذاشته و گفته‌اند : اكراه غير ملجى مثل تهديد به حبس و ضرب فقط رضا را منتفى مىسازد ليكن اختيار به حال خود باقى است « 4 » . ر ك : اكراه و در حاشيه ابن عابدين بردر المختار ، اختيار « 5 » را به قصد و اراده و رضا را به ايثار و استحسان تفسير مىكند . و به بيانى دقيقتر چنان كه مرحوم شيخ انصارى مىنويسد : اختيار عبارت است از ارادهء وقوع مضمون عقد در خارج و قصد ترتب اثر عقد بر آن از روى رضا و طيب نفس نه از روى كراهت . ادلهء اعتبار اختيار در معاملات عبارتند از : الف - اجماع . ب - « . . . إِلَّا أَنْ تَكُونَ تِجارَةً عَنْ تَراضٍ « 6 » » . ج - حديث رفع : « رفع عن امتى تسعه اشياء . . . ما استكرهوا عليه « 7 » » . أرش در لغت : ديه ، ديهء جراحات ، تاوان زخمها ، در تعريفات جرجانى آرد : « الارش هو اسم للمال الواجب على ما دون النفس » و از صحاح و مصباح و مجمع - البحرين استفاده مىشود كه اين كلمه در اصل به معنى فساد است .

--> ( 1 ) . حدائق الناضره ج 5 ، ص 71 ، تذكرة الفقهاء چاپ مكتبهء مرتضويه ج 1 ، ص 462 . ( 2 ) . مغنى المحتاج ج 2 ، ص 7 ، نهاية المحتاج تأليف شمس الدين محمد الرملى المنوفى ج 3 ، ص 387 . ( 3 ) . الاقناع تأليف شرف الدين موسى الحجاوى المقدسى ج 2 ، ص 57 . ( 4 ) . اللباب فى شرح الكتاب ج 3 ، ص 234 . ( 5 ) . حاشيهء ابن عابدين على الدر المختار ج 4 ، ص 507 . ( 6 ) . سورهء نساء آيهء 34 . ( 7 ) . متاجر شيخ انصارى ، ص 118 .