قائل به كشف شده‌اند و مرحوم شيخ انصارى قول به نقل را مطابق قواعد و عمومات دانسته است « 1 » . اجباء فروختن كشت قبل از به دو صلاح . و در حديث نبوى آمده است : « من اجبى فقد أربى » « 2 » ر ك : به دو صلاح . اجماع در لغت : دو معناى ذيل را دارد : الف - اتفاق . ب - عزم و دل نهادن بر كارى و بدين معنى در قرآن مجيد استعمال شده است مانند : « فأجمعوا امركم » « 3 » . و حجة الاسلام غزالى معتقد است كه اين لفظ مشترك بين دو معناى مزبور است « 4 » . در اصطلاح : الف - اتفاق جميع علماء در يك عصر « 5 » . ب - اتفاق امت محمد ( ص ) بر امرى از امور دينى « 6 » . ج - اجماع عبارت از اين است كه همهء اهل حل و عقد ( مجتهدين ) از امت محمد ( ص ) در يكى از ازمنه بر حكم واقعه‌اى اتفاق كنند « 7 » . د - اجماع در اصطلاح فقهاى اهل بيت عبارت است از اتفاق گروهى از امت محمد ( ص ) بطورى كه گفتار معصوم را شامل باشد « 8 » . بالجمله آمدى در كتاب الاحكام مىنويسد : اكثر مسلمين اذعان دارند كه اجماع حجت شرعيه است و برخى مانند نظام از معتزله در حجيت آن خدشه و

--> ( 1 ) . فرهنگ حقوقى تأليف جعفرى لنگرودى چاپ تهران « كانون معرفت » ص 3 . متاجر شيخ انصارى ، ص 132 - 133 . ( 2 ) . الصحاح ج 6 ، ص 2298 ، معانى الاخبار ، ص 277 . ( 3 ) . سورهء يونس آيهء 73 . ( 4 ) . قاموس مادهء « جمع » لسان العرب مادهء « جمع » ، المعالم ، ص 164 ، المستصفى ج 1 ، ص 110 . ( 5 ) . فرائد الاصول ، ص 66 . ( 6 ) . المستصفى ج مذكور ، ص مذكور . ( 7 ) . الاحكام فى اصول الاحكام ج 1 ، ص 170 . ( 8 ) . فرائد الاصول ، ص 66 .