محسن جابرى عربلو

26

فرهنگ اصطلاحات فقه اسلامى ( در باب معاملات ) ( فارسى )

باتفاق باطل است » « 1 » . بيع منابذه : الف : بيع منابذه آن است كه هريك از متبايعين جامه خويش را به سوى ديگرى اندازد و بگويد « هذا بهذا » بدون تأمل و دقت و حتى بدون نگاه در آن « 2 » و به بيان ديگر بيع منابذه اين است كه متابعين انداختن جامه را مثلا بيع قرار دهند و به آن اكتفا نمايند مثل اينكه بايع بگويد « أبنذ اليك ثوبى بعشرة » . ب : و يا اينكه انداختن جامه را شرط لزوم بيع قرار دهند مثل اينكه بگويد « بعتك هذا بكذا على انى اذا نبذته اليك لزم البيع » . بطلان اين معامله فى الجمله مورد اتفاق است زيرا آن از سنتهاى اهل جاهليت بود و رسول خدا ( ص ) از آن نهى فرمود « 3 » . مخابره : لفظ مخابره مشتق است از خبار ( به فتح خاء ) يعنى زمين سست و نرم و يا از خبر ( به فتح خاء ) به معنى كشت و زرع چنان كه خبير به معنى أكار و كشاورز مىباشد . و احتمال ديگر آن است كه از خيبر مشتق باشد بدان جهت كه نبى اكرم ( ص ) اراضى خيبر را در مقابل نصف محصول آن به مردم خيبر واگذاشت پس مخابره به معنى معامله اهل خيبر است « 4 » . فقها در معنى مخابره بمانند مبدأ آن اختلاف كرده‌اند .

--> ( 1 ) . الهدايه ( شرح بداية المبتدى ) تأليف برهان الدين على بن ابى بكر رشدانى مرغينانى چاپ مصر ، ج 3 ، ص 44 . معانى الاخبار ص مذكور ، تذكرة الفقهاء ج مذكور ، ص مذكور . ( 2 ) . شرح زرقانى ( برموطا مالك ) تأليف سيدى محمد الزرقانى چاپ مطبعه مصطفى محمد مصر ، ج 3 ، ص 316 . المغنى ( ابن قدامه ) چاپ مذكور ج 4 ، ص 156 . المدونة الكبرى ( مالك بن انس ) ج 10 ، ص 38 . ( 3 ) . مغنى المحتاج ( خطيب شربينى ) چاپ مذكور ج 2 ، ص 31 . تذكرة الفقهاء چاپ مذكور ج 1 ، ص 468 . معانى الاخبار تأليف الشيخ الجليل الصدوق ابو جعفر محمد بن على بن بابويه القمى چاپ مكتبه صدوق تهران ، ص 278 . ( 4 ) . لسان العرب ماده « خبر » . المغنى ( ابن قدامه ) چاپ مذكور ج 5 ، ص 382 ، حدائق الناضره تأليف عالم ربانى شيخ يوسف بحرانى چاپ سنگى ايران 1317 ه . ق . ج 5 ، ص 355 . تذكرة الفقهاء ج 2 ، ص 336 .