محسن جابرى عربلو
104
فرهنگ اصطلاحات فقه اسلامى ( در باب معاملات ) ( فارسى )
جمع رشاء أرشيه است مثل كساء و أكسيه . كلمهء رشوه به صورت رشى ( به كسر راء ) و رشى ( به ضم راء ) جمع بسته مىشود . بالجمله رشوه در فقه اسلامى چيزى است كه شخص به قاضى يا غير او بدهد تا به سود وى حكم كند يا آنچه را مىخواهد به دو تحميل نمايد « 1 » . و در شرح لمعه آرد : رشوه چيزى است كه قاضى براى صدور حكم يا كمك فكرى به يكى از طرفين دعوى از آنها يا غير آنها اخذ مىكند . خواه براى رشوه دهنده به حق حكم كند و يا به باطل . و به عبارت ديگر چنان كه در مسالك مىنويسد : « هو اخذ الحاكم مالا لاجل الحكم » . تحريم رشوه مورد اتفاق و اجماع مسلمين مىباشد « 2 » . و در حديث آمده است : « لعن رسول اللّه ( ص ) الراشى و المرتشى و الرائش » كه غرض از راشى رشوهدهنده و مراد از مرتشى گيرندهء آن و رائش كسى است كه بين آنان ميانجيگرى مىكند يعنى واسطه « 3 » . رشيد داراى صفت رشد ، و به عبارت ديگر رشيد كسى را گويند كه معاملاتش عاقلانه و تصرفاتش مناسب حال و شؤون خويش باشد . اموال خود را حفظ نمايد و در اغراض صحيحه صرف كند . ر ك : رشد . رضاع ( به فتح راء و به كسر آن ) مكيدن پستان و خوردن شير آن « 4 » ، و همچنين است رضاعه ( به فتح راء و به كسر آن ) « 5 » رضاع در فقه اسلامى يكى از اسباب تحريم معرفى شده است . دليل اين مطلب آيهء ذيل مىباشد :
--> ( 1 ) . قاموس مادهء « رشا » ، لسان العرب مادهء « رشا » ، نهاية اللغه مادهء « رشا » ، مجمع البحرين ، ص 38 ، مكاسب ( شيخ انصارى ) ص 30 . ( 2 ) . شرح لمعه ج 1 ، ص 206 ، مسالك الافهام ج 1 كتاب تجارت . ( 3 ) . مجمع البحرين ، ص 38 ، نهاية اللغه مادهء « رشا » ، مكاسب ( شيخ انصارى ) ص 30 . ( 4 ) . شرح زرقانى برموطأ ج 3 ، ص 237 ، مغنى المحتاج ج 3 ، ص 414 . ( 5 ) . رياض المسائل ج 2 كتاب نكاح ، لسان العرب مادهء « رضع » .