3 - تخيير عقلى كه به ضميمهء دليل شرعى ثابت است از جهت اكتفاى به قدر متيقّن در رفع يد از ظواهر خطابات شرعى . تخيير تكوينى از فحواى كلمات برخى از اصوليين يك نوع تخييرى به چشم مىخورد بنام « تخيير تكوينى » كه نه عقلى است و نه شرعى و آن عبارت است از تخيير بين فعل و ترك چيزى در صورت دوران حكم بين وجوب و حرمت بدون اينكه مرجّحى در ميان باشد . طبق اين تقرير تخيير در دوران امر بين محذورين نه شرعى است و نه لفظى بلكه يك امر قهرى و تكوينى است . اما اينكه شرعى نيست دليلش اين است كه حكم فعل در عالم واقع يك فرد معين است يا وجوب است و يا حرمت ، هر دو نمىتواند باشد . و اما اينكه عقلى نيست به خاطر عدم وجود ملاك در هر يك از فعل و ترك آنطور كه در دو امر متزاحم وجود داشت . بنابراين تخيير در اين قسم ، تكوينى است زيرا مكلّف طبيعتا يا فاعل است يا تارك و خارج از اين دو هم نيست . ترادف الفاظ متعددى كه جملگى داراى معناى واحد باشند به آن ترادف گويند . مانند انسان و بشر كه معناى هر دو يكى است . در