محمد حسين مختارى مازندرانى
19
فرهنگ اصطلاحات اصولى ( فارسى )
2 - طريق لطفى اين طريق بر اساس قاعدهء لطف بنا گرديده است كه به اجماع لطفى معروف است ، و آن از ابتكارات مرحوم شيخ طوسى است كه در مباحث كلامى به تفصيل پيرامون آن سخن رانده است و توسط خود ايشان اين قاعده در مباحث اصول فقه مطرح گرديده است . به هر ترتيب در توضيح طريق يادشده مىتوان گفت : هرگاه در ميان امّت اسلامى اجماعى بر يك امر صورت گيرد و از جانب امام معصوم ( ع ) به هيچ طريقى ردع و منع نگرديده باشد به مقتضاى قاعدهء لطف ، امام ( ع ) بايستى حق در مسأله را بيان نموده تا مجتهدين دچار خلاف حقيقت نشوند . چنان كه نصب امامت و عصمت وى از طريق همين قاعده محقّق مىگردد . رابطه ايندو با يكديگر روشن است چه آنكه نصب امامت به منظور تبليغ و نشر احكام الهى است و اين لطفى است كه از جانب خداوند متعال شامل حال بندگان گرديده است ، بنابراين چنانچه امام معصوم ( ع ) از اين امر تخلّف نمايد باعث اخلال وى به منصب امامت مىشود ، بعلاوه عدم اظهار حق در مسأله از سوى امام ( ع ) موجب سقوط تكليف در آن خواهد شد . بدينترتيب اگر علماى امت اسلام بر امرى اتفاق نمايند در حالى كه بر خلاف حق باشد ، لطف خداوندى چنين اقتضا مىكند كه