محمد حسين مختارى مازندرانى

103

فرهنگ اصطلاحات اصولى ( فارسى )

تعارض ميان ظاهر كتاب و خبر واحد هرگاه بين ظاهر كتاب و خبر واحد تعارض واقع شود ظاهر كتاب تقدّم داشته و بدان عمل مىشود ، زيرا كتاب قطعى الصّدور و خبر واحد ظنّى الصّدور است . در تعارض ميان ظاهر كتاب و اجماع منقول نيز مسأله چنين است . تعدّى از مرجّحات منصوصه يكى از مباحثى كه در مسألهء تعادل و تراجيح مطرح است بحث مربوط به « تعدّى از مرجّحات منصوصه » است . به اين معنا كه بنابر قول به ترجيح آيا بايستى تنها به مرجّحات منصوص ( اخبار و احاديث ) بسنده شود و تعدّى از آنها جايز نيست يا اينكه مىتوان از آنها تعدّى نمود ؟ علماى اصول در اين باره اختلاف نظر دارند . ليكن نظر مشهور اين است كه تعدّى از مرجّحات منصوصه بلااشكال است يعنى مىتوان به مواردى كه ما را به واقع نزديكتر مىسازند رجوع كرد . به اين ترتيب مرجّحات را نمىتوان به آنچه در اخبار و روايات آمده محدود ساخت بلكه هر صاحب مزيّتى را مىشود بر فاقد آن مقدّم داشت ، زيرا اقوائيّت و اقربيّت به واقع خود از اسباب ترجيح و تقديم مىباشد .