احمد قلى زاده

27

واژه شناسى اصطلاحات اصول فقه ( فارسى )

استصحاب حكم تكليفى « 1 » استصحاب حكم تكليفى در مقابل استصحاب حكم وضعى است ، و آن در جايى است كه اصل حكم تكليفى در گذشته قطعى و يقينى بوده ، اما اكنون مورد ترديد قرار گرفته است ، در آن صورت استصحاب حكم تكليفى سابق خواهيم كرد ، مثل : استصحاب وجوب نفقه ، توضيح : اينكه نفقه زوجه بر زوج واجب است ، اما اكنون ترديد در وجوب نفقه دارد ، زيرا شك در نشوز و عدم نشوز زوجه دارد ، در اين صورت استصحاب وجوب نفقه مىكند . استصحاب حكم تعليقى استصحاب حكم تعليقى در مقابل استصحاب حكم تنجيزى است و آن در جايى است كه « مستصحب » حكم تعليقى باشد ، مثلا در دليلى آمده : اگر انگور جوش بيايد حرام است ، پس حرمت انگور معلق به جوشيدن است و اين حرمت تعليقى است ، در صورتى كه انگور جوشيده مدتى باقى بماند ، و تبديل به كشمش شود ، در اين صورت شك در حرمت آن كشمش خواهيم كرد ، و اگر استصحاب حرمت كنيم در اين مورد استصحاب حكم تعليقى شده است . استصحاب حكم تنجيزى استصحاب حكم تنجيزى در مقابل استصحاب حكم تعليقى است ، و آن در جايى است كه « مستصحب » حكم قطعى و منجز باشد ، مثلا دليلى گفته بود : خوردن انگور حلال است ، سپس آن انگور تبديل به كشمش شود ، در نتيجه شك در حلال بودن آن عارض مىگردد ، در اين صورت اگر با استصحاب حليت حكم به حلال بودن آن بكنيم ، به آن استصحاب حكم تنجيزى گويند . استصحاب حكم وضعى استصحاب حكم وضعى در مقابل استصحاب حكم تكليفى است ،

--> ( 1 ) . فرهنگ تشريحى اصطلاحات اصول ص 64 .