3 - خداوند مريد است يعنى خداوند نسبت به افعال خويش عالم است و نسبت به افعال بندگان آمر است . اين نظر را ابو القاسم كعبى از علماى معتزله اختيار كرده است . 4 - اراده صفتى زايد بر علم است ، و مانند ساير صفات الهى قديم و زايد بر ذات است . اشاعره اين نظر را اختيار كرده‌اند . علماى شيعه نيز همان نظر اول را قبول دارند و معتقدند كه ساير نظريه‌ها باطل است . در مورد اراده خداوند مباحث ديگرى نيز مطرح است مانند : دليل اثبات اراده خداوند ؛ قديم يا حادث بودن اراده خداوند ؛ عين ذات يا زايد بر ذات بودن اراده ؛ كه طرح اين مباحث از حوصله اين كتاب خارج است . علاقمندان مىتوانند به كتب كلامى مراجعه نمايند . - اراده انسان : همان گونه كه گفته شد ؛ اراده علّت تامه براى تحقق يا ترك فعل در خارج است ؛ ولى تحقق يا ترك فعل بر چهار مقدّمه متوقف است . الف : تصور فعل يا ترك و انديشه نفع و ضرر . ب : تصديق نفع يا ضرر و نتيجه گرفتن . ج : شوق به مطلوب بعد از تصديق . د : پس از شوق ، جزم و عزم بر مطلوب حاصل مىشود و به عبارت ديگر : : ؛ شوق مؤكّد در نفس انسان حاصل شده و موجب تحرك عضلات به سوى مطلوب مىشود . اراده عبارت است از همين شوق مؤكّد و معلول اراده عبارت است از : تحريك عضلات به جانب مطلوب در خارج . در واقع در مرحله