آخر ، نفس است كه در حركت عضلات به سوى مطلوب مؤثر است . - اراده فعلى : اراده‌اى است كه به امرى در حال حاضر تعلّق گيرد ؛ مانند : اراده انسان به حركت دست و به دنبال آن حركت دست . - اراده استقبالى : اراده‌اى كه به امرى در آينده تعلّق گيرد . مثل اينكه انسان تصميم بگيرد كه فردا روزه بگيرد . - اراده حقيقى : اراده حقيقى همان صفت نفسانى است . - اراده انشايى : اراده انشايى همان طلب انشايى است . به عنوان « انشاء » رجوع شود . البته تقسيم اراده به حقيقى و انشايى برفرض مترادف بودن لفظ اراده و طلب است ؛ ولى اگر اين دو لفظ مترادف نباشند ، اين تقسيم مورد ندارد . - اراده تكوينى : اراده تكوينى عبارت است از اراده بر صدور فعل بدون دخالت اراده غير ، مانند اراده خداوند بر خلقت عالم و اراده انسان بر نوشيدن آب . - اراده تشريعى : اراده تشريعى عبارت است از : اراده بر صدور و ايجاد كارى توسط شخص ديگر با اراده و اختيار خود او ، مثل اراده خداوند بر انجام عبادات توسط بندگان با اراده و اختيار خود آنان .