مجتبى ملكى اصفهانى

404

فرهنگ اصطلاحات اصول ( فارسى )

تعريف علم متفاوت است . « شوكانى » و « تهانوى » حدود ده تعريف براى علم ذكر كرده‌اند . « 1 » مرحوم صدر المتألهين قدّس سرّه در تعريف علم مىگويد : علم عبارت از حضور صورت اشيا نزد عقل است . « 2 » مرحوم مظفر قدّس سرّه معتقد است كه تصور ، ادراك و علم ، همگى به يك معنى هستند . « 3 » معرفت ، اخص از علم است . زيرا معرفت ، علم تفصيلى به عين چيزى است ، ولى علم ، هم مجمل است و هم مفصّل . - فرق بين علم و يقين : يقين عبارت از علم استدلالى به چيزى است بعد از شك در آن چيز ، ولى علم عبارت از اعتقاد به چيزى است همان گونه كه هست به صورت موثّق . - فرق بين علم و شعور : شعور علمى است كه به صورت دقيق به آن دست يافته شود . « 4 » به تعريف « علم » توجه شود . - تقسيمات علم : 1 - علم حصولى و علم حضورى : علم حصولى : علم به ماهيت شيئى بدون وجود خارجى آن است . علم حصولى را « علم انطباعى » نيز گويند . علم حضورى : علم به وجود خارجى شيئى

--> ( 1 ) همان مدرك و كشّاف اصطلاحات الفنون و العلوم ، ج 2 ، ص 1219 . ( 2 ) رساله تصور و تصديق ملحق به كتاب الجوهر النضيد ، ص 307 . ( 3 ) المنطق ، ص 16 . ( 4 ) معجم الفروق اللّغويّة .