1 - وقوع امر بعد از منع ( وقوع الامر عقيب الحظر ) كه بنا بر قولى ، موجب ظهور امر در اباحه مىشود . 2 - استثنا بعد از جملات متعدد كه در برخى موارد موجب ظهور ثبوت حكم بعد از استثنا در آخرين مورد مىشود . به عنوان « استثنا » رجوع شود . 3 - آوردن ضميرى بعد از عام كه به بعضى افراد عام برمىگردد و ظهور عام در برخى افراد را در پى دارد . به عنوان « عام و خاص » رجوع شود . 4 - قول لغويين . به عنوان « قول لغوى » رجوع شود . 5 - مقدمات حكمت . « 1 » 6 - وضع : هرگاه انسان دريابد كه فلان لفظ براى فلان معنى وضع شده است ، آن لفظ ظاهر در همان معنى است . يعنى هرگاه آن لفظ بدون قرينه استعمال شود ، ظهور در همان معناى موضوع له خواهد داشت . توضيح موارد فوق را در عنوان مربوط پيگيرى نماييد . در پايان اين عنوان ، ذكر دو نكته خالى از فايده نيست : اول : حجيّت ظاهر كلام كسى كه معمولا به قرائن منفصله اعتماد مىكند ، متوقف بر تفحّص و جستجو از قرينه منفصله است و تنها بعد از فحص از قرينه منفصله مىتوان به ظاهر كلام او تمسك نمود ، هرچند اطمينان به اراده‌ى ظاهر نيز

--> ( 1 ) برخى ديگر از عوامل منشأ ظهور عبارتند از : اصالة الحقيقة ؛ اصالة العموم ؛ غلبه استعمال مطلق مشكك در فرد شايع ، مانند استعمال رجل در رجال متعارف نه انسان خنثى ؛ كثرت استعمال در يك معنى و . . . عناية الاصول ، ج 3 ، ص 111 ؛ فوائد الاصول ج 3 ، ص 134 ؛ شرح رسائل اعتمادى ، ج 1 ، ص 107 .