مجتبى ملكى اصفهانى

366

فرهنگ اصطلاحات اصول ( فارسى )

است « 1 » . ايشان براى توضيح و تبيين مطلب ، همان راهى را مىپيمايد كه براى بيان حجّيت خبر واحد ارائه مىشود ، يعنى شكّى نيست كه مردم در زندگى روزمره خود و در محاورات جارى بين خودشان ، براى فهميدن مقصود همديگر ، بر ظاهر كلام اعتماد مىكنند و هيچ‌گاه در ترتيب اثر بر گفته‌هاى يكديگر به اين دليل كه كلام او نصّ در مقصود نبوده است ، اهمال و سستى و بىتوجّهى نمىكنند . وقتى روش عقلا اين‌گونه بود ، شارع مقدّس نيز به عنوان رييس عقلا ، نه تنها از اين روش منع نكرده ، بلكه خود نيز براى تفهيم مقاصدش همين روش را دنبال نموده است . بنابراين ، قطع پيدا مىكنيم كه ظاهر نزد شارع مقدّس حجّت است . - موضع اخباريين : همان گونه كه اشاره شد ، برخى از اخباريين معتقدند كه ظاهر قرآن حجّت نيست زيرا : اولا : فهم قرآن مخصوص مخاطبين آن است و مخاطبين قرآن معصومين عليهم السّلام هستند ، پس سايرين قرآن را نمىفهمند و براى فهم آن ، تنها بايد به ايشان مراجعه نمود . ثانيا : قرآن عام و خاص و مطلق و مقيّد و محكم و متشابه دارد و همين ما را از تمسّك به ظاهر قرآن منع مىكند . ثالثا : عمل به ظواهر قرآن همان تفسير به رأى است كه شارع مقدّس آن را مذمّت و نهى كرده است .

--> ( 1 ) اصول الفقه ، ج 2 ، ص 130 .