مجتبى ملكى اصفهانى
346
فرهنگ اصطلاحات اصول ( فارسى )
- دليل عقل : توضيح مطلب : مقصود از دليل عقل در اينجا ، همان دليلى است كه بر معصوم بودن و امتناع صدور گناه ، غفلت ، خطا و فراموشى از پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم دلالت مىكند . قطع به تشريع بودن گفتار ، رفتار و تقرير پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم متوقف بر معصوم بودن ايشان است . پس چون قطع به معصوم بودن پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم داريم ، تمام تصرفات قولى و فعلى و اقرار ايشان ، موافق شريعت خواهد بود و اين مطلب يعنى حجيّت سنّت . شكّى نيست كه انكار عصمت پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم از نظر عقل ، مساوى با انكار نبوّت است ، زيرا اگر صدور گناه يا خطا در تبليغ دين از پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ممكن باشد ، يا پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم مرتكب فراموشى يا غفلت شود ، ديگر بر گفتار و رفتار ايشان به عنوان احكام دينى نازل شده از سوى خداوند - تبارك و تعالى - نمىتوان اعتماد كرد ، زيرا در هر كلام يا رفتارى ، احتمال خطا و فراموشى و غفلت وجود خواهد داشت . « 1 » بعد از اثبات حجيّت سنّت ، اكنون بايد ديد راههاى دستيابى به سنّت كدامند ؟ نسبت به كسى كه در زمان حضور معصوم عليه السّلام حاضر است ، بحثى نيست . زيرا شخص امكان مراجعه مستقيم به معصوم عليه السّلام را دارد و مىتواند احكام شرعى را بدون واسطه از ايشان اخذ كند .
--> يُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيراً . 2 - النساء ، 59 . يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَ أَطِيعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ . . . . ( 1 ) الاصول العامة ، ص 128 .