مجتبى ملكى اصفهانى

322

فرهنگ اصطلاحات اصول ( فارسى )

مىكند كه گوينده معتقد است زيد ايستاده است و مقصود او خبر از قيام زيد است . 8 - دلالت تصورى : دلالت تصورى يعنى با شنيدن لفظ ، معناى آن در ذهن خطور كند و موجب تصور معناى لفظ شود . دلالت تصورى از ناحيه‌ى شنونده سه شرط دارد : 1 - شنيدن لفظ ؛ 2 - لفظ وضع شده باشد براى آن معنى ؛ 3 - شنونده علم به وضع داشته باشد . 9 - دلالت تضمنى : دلالت لفظ بر جزيى از معنى را « دلالت تضمنى » گويند . مانند دلالت لفظ كتاب بر يك يا چند ورق از آن . 10 - دلالت تقرير : تقرير يعنى اينكه كسى عملى را نزد معصوم عليه السّلام انجام دهد و معصوم عليه السّلام از آن عمل نهى نكند . برخى معتقدند كه نهى نكردن معصوم عليه السّلام دلالت مىكند بر جواز آن عمل . البته در دلالت تقرير و همين‌طور ساير اقسام سنّت از قول و فعل ، شرط است كه براى معصوم عليه السّلام بيان واقع امكان داشته باشد ، مثلا در حالت تقيّه نباشد . 11 - دلالت تنبيه : هرگاه حكم بر صفت و علّتى مترتب باشد ، به گونه‌اى كه بفهميم علّت حكم همان صفت است ، آن را « دلالت تنبيه » يا « ايماء » گويند ، و اين حكم در موارد مشابه نيز جريان پيدا مىكند و اختصاص به همان فرد خاص