مجتبى ملكى اصفهانى
24
فرهنگ اصطلاحات اصول ( فارسى )
بايد چنانچه وقت عمل باقى است ، عمل را اعاده كند و چنانچه وقت گذشته ، عمل را قضا نمايد ؟ - اجزاء در اوامر واقعى ثانوى : اصوليين امتثال امر واقعى ثانوى يا اضطرارى را مجزى دانسته و معتقدند كه بعد از انجام عمل بر اساس امر واقعى ثانوى و رفع عذر ، نياز به اعاده و قضا نيست زيرا : - اولا : احكام وارده در حال اضطرار ، براى تخفيف و توسعه در تحصيل مصالح تكاليف اصلى اولى براى مكلفين وارد شده است ، و امر به اداى مجدد يا قضا ، با تخفيف و توسعه منافات دارد . خداوند مىفرمايد : يُرِيدُ اللَّهُ بِكُمُ الْيُسْرَ وَ لا يُرِيدُ بِكُمُ الْعُسْرَ « 1 » . - ثانيا : اكثر ادلّه اوامر اضطرارى مانند : فَتَيَمَّمُوا صَعِيداً طَيِّباً « 2 » مطلق هستند و ظاهر اين ادله ، به مقتضاى اطلاقشان ، اكتفا به تكليف ثانوى براى حال ضرورت است ، و اينكه تكليف در حال اضطرار منحصر در همان امر ثانوى است و غير از آن تكليف ديگرى نيست . پس اگر اداى مجدد و قضا واجب بود ، بايد مولا بيان مىكرد ، و چون بيان نكرده مىفهميم كه همين اتيان ناقص از اتيان كامل كفايت مىكند .
--> ( 1 ) البقرة ، آيهء 185 . ( 2 ) النساء ، آيهء 43 .