انفتاحى به عنوان « انسداد » رجوع شود . انقلاب نسبت و دوام نسبت اين دو عنوان در جايى استفاده مىشوند كه بيش از دو دليل در مقابل هم قرار گيرند و جمع عرفى بين آنها يا بعضى از آنها ممكن باشد . - توضيح : هرگاه دليلى مقابل دليل ديگرى باشد و بين دو دليل جمع عرفى كنيم و سپس دليل سومى باشد و دليل اول را نسبت به دليل سوم ملاحظه كنيم ، از دو حال خارج نيست : يا بعد از اين لحاظ ، نسبت بين دليل اول و دوم به واسطه وجود دليل سوم منقلب مىشود ، كه در اين صورت انقلاب نسبت محقق مىشود ؛ و يا اينكه با وجود دليل سوم ، باز هم نسبت بين دليل اول و دوم به حال خود باقى است ، كه در اين صورت دوام نسبت متحقق است . - مثال انقلاب نسبت : اگر دليلى بگويد : علما را اكرام كن ، و دليل ديگر بگويد : علماى فاسق را اكرام نكن ، و دليل سومى بگويد : علماى نحوى را اكرام نكن . در اينجا ، ابتدا نسبت بين دليل دوم و سوم عموم من وجه است و نسبت هركدام با دليل اول عموم مطلق . پس هرگاه دليل دوم را مخصص عموم دليل اول قرار دهيم ، عنوان عام متغير مىشود و نسبت بين آن و دليل سوم كه آن نيز خاص است ، تبديل به عموم من وجه مىشود . و مثل اين است كه مولا گفته باشد : علما را اكرام كن غير