- انحلال حقيقى : مثلا هرگاه مكلف علم اجمالى پيدا كند به وجوب نماز ظهر يا جمعه در روز جمعه و سپس به صورت تفصيلى بفهمد كه نماز جمعه واجب است ، در اين صورت علم اجمالى اولى زايل شده و علم تفصيلى پيدا كرده به حكم . اين زوال علم اجمالى اول و حدوث علم تفصيلى بعدى را « انحلال حقيقى » گويند . - انحلال حكمى : هرگاه بعد از حصول علم اجمالى به وجوب ظهر يا جمعه ، دليل معتبرى اقامه شود بر وجوب جمعه ، ولى علم حاصل نشود كه جمعه واجب معين است . مثلا عادل واحد خبر دهد كه جمعه واجب است . در اين صورت مكلف مىتواند بر اساس اين خبر واحد عمل كند و حكم واقع را برآن مترتب كند و احتياط نكند به جمع بين ظهر و جمعه . اين مورد را « انحلال حكمى » گويند ، زيرا در حكم انحلال حقيقى است . - يك نكته : علم تفصيلى كه بعد از علم اجمالى حاصل مىشود چند صورت دارد كه در برخى از آنها انحلال متحقق است و در برخى ديگر متحقق نيست و در برخى اختلاف است در تحقق انحلال و عدم تحقق آن . - صورت اول : جايى است كه بداند معلوم اجمالى بر معلوم تفصيلى منطبق است . مانند اينكه تفصيلا بداند ظرف نجس در بين دو يا چند ظرف ، كدام ظرف است . - صورت دوم :