- تقسيمات اصل : تقسيمات اصل در اصطلاح اصوليين : « 1 » 1 - اصل عملى و اصل لفظى . به عنوان « اصل عملى » و « اصل لفظى » رجوع شود . 2 - اصل شرعى و اصل عقلى . اصل شرعى عبارت است از اصلى كه شارع آن را قرار داده است ؛ به عبارت ديگر : هر حكمى ظاهرى كه از ناحيه شارع جعل شده باشد . مانند احتياط و برائت شرعى . اصل شرعى خود سه قسم است . « 2 » الف - لفظى : مانند اطلاق و عموم كه به آن دليل نيز گفته مىشود . ب - موضوعى : اصل موضوعى عبارت است از اصلى كه موضوع اصل ديگر را كه شك است برمىدارد ؛ « 3 » يعنى : مثلا موضوع استصحاب يا تخيير يا برائت ، شك است ولى با اجراى اصل موضوعى ، شك كه موضوع اصول ديگر است از بين مىرود . مثلا اگر حيوانى از آميزش گوسفند با خوك متولد شد و چون نظيرى ندارد ما نمىدانيم حكم آن چيست و آيا قابل تزكيه هست يا نه ؟ در اين صورت چنانچه دليل خاصى از كتاب و سنّت پيدا نشد و از عمومات و

--> ( 1 ) اصطلاحات الاصول ص 56 . ( 2 ) علم اصول الفقه ، ص 278 . ( 3 ) تهذيب الاصول سبزوارى ، ج 2 ، ص 179 .