كه بر رسول گرامى اسلام صلّى اللّه عليه و آله نازل شده بود ، چاره‌اى انديشيده مىشد . « ابو الاسود الدؤلى » در زمان حكومت زياد بن ابيه بر كوفه ( 50 - 53 هق ) پس از اينكه شنيد كسى قرآن را اشتباه تلاوت مىكند ، تصميم گرفت كه كلمات قرآن را نقطه‌گذارى كند و نقطه‌گذارى قرآن براى اولين‌بار توسط او و شاگردانش ( نصر بن عاصم و يحيى بن يعمر ) صورت پذيرفت . « 1 » امّا ضبط حركات به شكلى كه اكنون رايج است ، توسط « خليل بن احمد الفراهيدى » صورت گرفته است . اولين كسى كه در كتابت قرآن خيلى دقيق بود و زيبا مىنوشت « خالد بن ابى الهياج » از دوستان و ياران امام امير المؤمنين على عليه السّلام بوده است . « 2 » 4 - تحريف قرآن : تحريف بر معانى متعدّدى اطلاق مىشود كه برخى از اقسام آن به اتّفاق مسلمانان در قرآن واقع شده است و برخى قطعا واقع نشده است و برخى نيز محل اختلاف است . اوّل : يكى از معانى تحريف ، نقل شىء از موضع خود و حمل آن بر موضعى ديگر است . چنين تحريفى كه همان تفسير به رأى و حمل برخى از آيات بر معانى غير مقصود است ، قطعا در آيات قرآن صورت گرفته است . دوّم : نقص يا زيادى در حروف يا حركات درحالىكه اصل قرآن محفوظ است ، اگرچه موارد چنين تحريفى در خارج مشخّص نباشد و معلوم نشود كه آيا تحريف به صورت نقص صورت گرفته يا به صورت زياده . اين قسم از تحريف نيز به‌طور قطع در قرآن واقع شده است . اختلاف در قرائت برخى كلمات قرآنى دليل بر اين

--> ( 1 ) - تلخيص التمهيد : 185 - 189 . ( 2 ) - همان مدرك : 205 .