خدا واگذار كنند ، مگر اينكه به وسيله‌ى قرعه سهم صاحب حقّ خارج شود . « 1 » گروهى نيز معتقدند كه قرعه از اصول است . ولى قرعه از اصول باشد يا از امارات ، در هر حال بر هيچ اصل يا اماره‌اى مقدّم نيست و با وجود اصل يا اماره ، نوبت به جريان قرعه نمىرسد ؛ زيرا قرعه براى امور مجهول است و با وجود اماره و اصل ، موضوعى ( امر مجهولى ) براى قرعه باقى نمىماند . قاعده‌ى لا ضرر و لا ضرار « 2 » قاعده‌ى « لا ضرر » از مشهورترين قواعدى است كه در ابواب مختلف عبادات و معاملات فقه ، مورد استفاده و استناد قرار مىگيرد . مطالبى كه پيرامون اين قاعده بيان مىشود عبارتند از : 1 - معنى لا ضرر و لا ضرار : هم در معناى جمله فوق و هم در معناى مفردات آن اختلاف است . ابتدا به معناى سه كلمه « لا » ، « ضرر » و « ضرار » اشاره مىكنيم ؛ « لا » براى نفى جنس است و دلالت مىكند بر عدم وجود ما بعد خود در عالم خارج ؛ مانند : « لا رجل فى الدار » يعنى : هيچ مردى در خانه نيست . برخى معتقدند « لا » حرف نفى است ، و برخى معتقدند « لا » حرف نهى است . تفاوت دو ديدگاه در معناى جمله بيان مىشود . « ضرر » مقابل « نفع » است ، در قرآن نيز ، در چند موضع كلمه « ضرر » مقابل « نفع »

--> ( 1 ) - عن رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله - ليس من قوم تنازعوا ثم فوضوا امرهم الى اللّه الا خرج سهم المحق . همان مدرك ، ص 188 ، حديث 5 . ( 2 ) - الرسائل : 313 ؛ المكاسب : 372 ؛ تهذيب الاصول : 3 / 76 ؛ الوافية : 194 ؛ الكفاية : 2 / 265 ؛ القواعد الفقهية : 1 / 29 ؛ علم اصول الفقه : 314 ؛ اصطلاحات الاصول : 203 ؛ نهاية الاصول : 550 ؛ عناية الاصول : 4 / 300 ؛ حقايق الاصول : 2 / 373 ؛ تهذيب الاصول سبزوارى : 2 / 235 ؛ عوائد الايّام : 43 .