قاعده‌ى تقيّه « 1 » يكى از مهم‌ترين قواعدى كه عقل و نقل بر مشروعيّت آن دلالت دارد و هميشه راهگشاى بسيارى از انسان‌ها ، بخصوص پيروان مذهب حقّه‌ى تشيّع در بستر تاريخ بوده و در سخت‌ترين شرايط منجى بسيارى از مفاخر شيعى مذهب و اصل مذهب تشيّع گرديده و در عين حال وسيله‌اى براى طعن و تمسخر مخالفين بر ضدّ شيعيان مبنى بر ترس و زبونى ايشان بوده است ، قاعده‌ى « تقيّه » است . دو عامل مهمّ را مىتوان نام برد كه با يكديگر و يا به تنهايى سبب تهاجم برخى فرقه‌هاى غير شيعى بر ضدّ شيعه در اعتقاد و عمل به تقيّه شده است : اوّل : عدم مراجعه به منابع دست اوّل علماى شيعه و آگاه نشدن از حقيقت اعتقاد ايشان و بىتوجّهى به اين امر مسلّم عقلى و نقلى ؛ دوّم : تعصّب بىجا و تقليد كوركورانه از گفته‌ها و اعتقادات پيشينيان خود كه از هر وسيله‌اى براى تضعيف و تخريب اين مذهب بر حقّ استفاده مىكرده‌اند ؛ مراجعه به منابع مختلف ايشان گواه بر اين مدّعاست ؛ ولى چه نيكو فرموده خداوند - تبارك و تعالى - كه : « آن‌ها مىخواهند نور خدا را با دهان خود خاموش سازند ، ولى خداوند نور خود را كامل مىكند هرچند كه كافران خوش نداشته باشند » . « 2 » به‌هرحال ، قاعده تقيّه از قواعدى است كه فروع متعدّدى در ابواب مختلف فقه و كلام و عقايد برآن مترتّب مىشود و از ديرباز ، علماى شيعه به بيان حقيقت و حدّ و حدود و احكام مترتّب برآن پرداخته‌اند ؛ ما در اين عنوان ، مباحث مربوط به اين

--> ( 1 ) - المكاسب : 320 ؛ دائرة المعارف الاسلامية الشّيعة : 3 / 69 ؛ القواعد الفقهيّة : 1 / 383 ؛ القواعد : 102 . ( 2 ) - الصّف / 8 .