مجتبى ملكى اصفهانى
15
فرهنگ اصطلاحات اصول ( فارسى )
مىكنيم . اوّل : زراره از امام صادق عليه السّلام روايت مىكند كه آن حضرت فرمودند : هرگاه از چيزى خارج شدى و داخل در غير آن شدى به شكّ خود اعتنا نكن . « 1 » دوّم : امام صادق عليه السّلام فرمودند : هر چيزى كه از آن گذشتى و در آن شكّ كردى در حالى كه داخل در چيز ديگر شدهاى ، به شكّ خود اعتنا نكن . « 2 » سوّم : امام باقر عليه السّلام فرمودند : هرگاه در چيزى كه گذشته است شكّ كردى ، حكم به صحّت آن كن . « 3 » 6 - آيا قاعده فوق تنها در باب طهارت و صلاة جارى مىشود ؟ برخى مانند شيخ انصارى ( ره ) معتقدند كه اين قاعده در ابواب ديگر مانند باب حجّ نيز جارى مىشود . « 4 » مرحوم سبزوارى ( ره ) مىگويد : اگر بگوييم : قاعده تعبّدا از سوى شارع معتبر شده است ، بعيد نيست كه بگوييم اختصاص به همان مواردى دارد كه در آن وارد شده است زيرا مفاد قاعدهى مذبور ، مخالف قاعدهى اشتغال است . « 5 » 7 - آيا اين قاعده از اصول است يا از امارات ؟
--> ( 1 ) - قال الصادق - عليه السلام - يا زراره اذا خرجت من شىء ثم دخلت فى غيره فشكك ليس بشيء . وسائل الشيعة ، ج 5 ، ابواب الخلل ، باب 23 ، حديث 1 . ( 2 ) - قال الصادق - عليه السّلام - كل شىء شكّ فيه مما قد جاوزه و دخل فى غيره فليمض عليه . وسائل الشيعة ، ج 4 ، ابواب السجود ، باب 15 ، حديث 4 . ( 3 ) - محمد بن مسلّم ، عن ابى جعفر - عليه السّلام - قال : كلما شككت فيه مما قد مضى فامضه كما هو . همان مدرك ، ج 5 ، ابواب الخلل ، باب 23 ، حديث 3 . ( 4 ) - الرسائل : 410 . ( 5 ) - تهذيب الاصول سبزوارى ( ره ) : 2 / 300 .