چه فرقى هست بين مخصّص متّصل و مخصّص منفصل ؟ تفاوت مخصّص متّصل و مخصّص منفصل در اين است كه در مخصّص متّصل ، كلام تنها در خصوص ظهور دارد ، ولى در مخصّص منفصل ، ابتدا ظهور عام در عموم منعقد مىشود ولى چون ظهور خاص قوىتر است ، خاص بر عام مقدّم داشته مىشود ، از باب تقديم اظهر بر ظاهر ، يا از باب تقديم نصّ بر ظاهر . « 1 » چه فرقى هست بين مخصّص و دليل حاكم ؟ به عنوان « حكومت » رجوع شود . مخصّص ظنّى الدّلاله به عنوان « مخصّص قطعى الدّلاله » رجوع شود . مخصّص عقلى به عنوان « مخصّص لبّى » رجوع شود . مخصّص قطعى الدّلاله مخصّص وقتى قطعى الدّلاله است كه نصّ باشد ، امّا اگر مخصّص ، ظاهر در تخصيص باشد آن را « ظنّى الدّلاله » مىگويند . « 2 » مخصّص لبّى مخصّص غير لفظى را « مخصّص لبّى » گويند . گاهى تخصيص به وسيله لفظ صورت مىگيرد و گاهى مخصّص ، دليل غير لفظى است مانند اجماع و عقل كه لفظ نيستند ولى دليل هستند و هركدام از اين دو قسم دليل ، همانند ساير ادلّه لفظى معتبر بوده و مىتوانند مخصّص عام باشند .

--> ( 1 ) - اصول الفقه : 1 / 132 . ( 2 ) - اصطلاحات الاصول : 236 .