مجتبى ملكى اصفهانى
11
فرهنگ اصطلاحات اصول ( فارسى )
4 - قواعد فقهى غالبا اختصاص به برخى ابواب فقه دارند ولى مسائل اصولى در تمام ابواب فقه جريان دارند . البتّه غير از اين موارد ، موارد ديگرى نيز بيان شده است و به برخى از موارد مذكور نيز ايرادهايى وارد شده است كه به جهت رعايت اختصار از ذكر آنها خوددارى مىكنيم . اقسام قاعدهى فقهى : 1 - قواعدى كه اختصاص به ابواب معاملات به معناى اخصّ دارند ، مانند قاعدهى « تلف در زمان خيار » و قاعدهى « عدم ضمان امين » . 2 - قواعدى كه اختصاص به باب خاصّى از ابواب فقه نداشته و در تمام ابواب فقه جريان دارند ، مانند قاعدهى « لا ضرر » و « لا حرج » . 3 - قواعدى كه تنها در ابواب عبادات جارى مىشوند ، مانند قاعدهى « تجاوز و فراغ » بنا بر قول برخى از فقهاء . به عنوان « قاعدهى تجاوز و فراغ » رجوع شود . 4 - قواعدى كه در ابواب معاملات به معناى اعم جريان دارند ، مانند قاعدهى « طهارت » . 5 - قواعدى كه تنها براى كشف موضوعات خارجى كه تحت ادلّهى احكام هستند مورد استفاده قرار مىگيرند ، مانند حجيّت « بيّنه » و حجيّت قول « ذى اليد » . « 1 » قاعدهى استصحاب به عنوان « استصحاب » رجوع شود .
--> ( 1 ) - القواعد الفقهيّه : 1 / 26 .