[ مقدمه ] باسمه تعالى شانه چندى قبل يكى از أرباب فضل ودانش كه به اينجانب حسن ظني بليغ داشت به تصحيح وچاپ كتاب « الذريعة إلى أصول الشريعة » كه از مؤلفات يكى از بزرگترين دانشمندان شيعه « علم الهدى ، سيد مرتضى » - قدس سره - است تشويقم كرد ، بنده - با اينكه به كار تصحيح رغبتي نداشتم - به جهت اينكه اثرى از يكى از بزرگترين دانشمندان شيعي احياء شود ، وقديمترين ومهمترين تأليف در أصول فقه شيعه در دسترس قرار گيرد ، با پيشنهاد مذكور موافقت كردم ، على الخصوص كه اين خود توفيقي بود براي مطالعهء أفكار پيشينيان ، خوشبختانه تقاضاى تصحيح وچاپ كتاب مزبور مورد موافقت وتصويب شوراى دانشكده واقع ، وپس از طي مراحل ادارى به اينجانب ابلاغ شد . اميد است بتوانم اين كتاب را به نحو مطلوبى در دسترس دانشمندان وعلاقمندان قرار دهم . اينك در اين مقدمه توجه خوانندگان گرامى را به مسائل ذيل معطوف ميدارد : 1 - ترجمه يا شرح حال مصنف 2 - خصوصيات نسخى كه مورد استفاده قرار گرفته . 3 - آنچه اينجانب در چاپ كتاب حاضر انجام داده‌ام . 1 - « ترجمهء مصنف » « 1 » در سال 355 هجرى از زنى به نام « فاطمه » در بغداد فرزندى تولد يافت كه پدرش شريف « أبو احمد » موسوى نام أو را على نهاد ، وبعدها به القابى چون « مرتضى » و « علم الهدى » و « ذو المجدين » و « ذو الثمانين » يا « ثمانينى » ملقب گشت . پدرش « أبو احمد » - كه براي أو نيز مورخان القابى چون « اجل ، طاهر ، أوحد ، ذو المناقب » آورده‌اند - « حسين » نام داشت ونقيب طالبيان در بغداد ، وفرزند موسى بن محمد بن موسى بن إبراهيم بن موسى الكاظم ( هفتمين امام شيعهء اماميه ) بود .

--> ( 1 ) - ترجمهء سيد مرتضى ( قدس سره ) در كتب تواريخ وتراجم عامه وخاصه مانند « معجم الأدباء » تأليف ياقوت حموى ، و « وفيات الأعيان » تأليف ابن خلكان ، و « روضات الجنات » تأليف سيد محمد باقر خوانسارى ، و « ريحانة الأدب » تأليف ميرزا محمد على مدرس تبريزى خيابانى ، وكتب بسيار ديگر مسطور است واختلاف معتد به بين آنها مشهود نيست ، ولى مبسوطترين كتابي كه در اين قسمت يافتم كتاب « أدب المرتضى » تأليف دكتر عبد الرزاق محى الدين است كه به عنوان رسالهء دكترى نگارش يافته ودر بغداد مطبعة المعارف در سال 1957 ميلادي به طبع رسيده است ، اينجانب قسمت مهم اين ترجمه را با اصلاحاتى از آن كتاب اخذ كرده‌ام .