اولين بار كه متوجه اين موضوع شدم موقعى بود كه مشغول تصحيح صفحهء 370 همين كتاب بودم وبه اين عبارت برخورد كردم « وقالت المعتزلة بالأسر » ، نسخهء « الف » و « ب » بجاى « بالأسر » بالأمس نوشته بود ، ونسخهء « ج » بخوبى قابل قراءت نبود ولى به « بالأمس » بيش از هرچيز ديگر شبيه بود ، نسخ را كه همراه داشتم به أستاذ محترم جناب آقاى « محمود شهابى » اراءه كردم با دقت زيادى كه ايشان نيز به عمل آوردند عبارت روشن نشد ، وبالآخرة چون اين فرم زياد معطل مانده بود در متن با كلمهء « بالأمس » ودر پاورقى با علامت « ؟ ! » اجازهء چاپ آنرا دادم ، روز بعد كه بار ديگر أستاذ را ملاقاة كردم از كتاب « عدة الأصول » نقل فرمودند كه عبارت : « وقالت المعتزلة بالأسر » است ، اين نقل دو فائدهء مهم دربرداشت : يكى اينكه فورا به چاپخانه مراجعه وعبارت غلطى كه در شرف چاپ بود تصحيح كردم ، ديگر آنكه از اين پس تا پايان چاپ كتاب در موارد لازم از مراجعهء به كتاب « عدة الأصول » غفلت نورزيدم ، واين خود بسيار در تصحيح اين كتاب ، سودمند واقع شد ، در اينجا لازم ميدانم كه از أستاذ دانشمند دانشگاه جناب آقاى « شهابى » تشكر فراوان ابراز ، وتوفيق بيشتر ايشان را در خدمت به دانش از خداوند متعال مسألت دارم . « كيفيت تصحيح وعلاماتى كه بكار رفته » : اختلاف نسخ بر چند قسم است ونحوهء عمل در هريك به قرار زير است : قسم أول - اينكه كلمه ويا جمله‌يى در يكى از نسخ از لحاظ مادة ويا هيئت با نسخه‌يى كه در متن قرار گرفته مغاير باشد ، در اين صورت شمارهء مخصوص پاورقى را در متن پس از آن كلمه ويا جمله قرار داده ، ودر پاورقى پس از شماره وعلامت معرف نسخه ( الف ، ب ، ج ) ، خصوص همان كلمه ويا جملهء مغاير قرار داده ميشود « 1 » . وضمنا همواره در پاورقى بين شماره وعلامت نسخه خطى افقى ( - ) وبين علامت نسخه وخود نسخه دو نقطه ( : ) نهاده ميشود وگاه بجهت زيادت توضيح در پاورقى به اينكه اين كلمه ويا جمله بجاى چه كلمه ويا چه جمله‌يى است تصريح ميشود « 2 » قسم دوم - اينكه نسخه‌يى فاقد كلمه يا جمله‌يى باشد كه در متن ذكر شده ، در اين صورت در پاورقى پس از شمارهء پاورقى وعلامت نسخه ودو نقطهء فاصل ( : ) اين علامت ( - ) نيز نهاده ميشود وپس از آن كلمه يا جملهء مفقود ذكر ميگردد « 3 » . قسم سوم - اينكه نسخه‌يى واجد كلمه يا جمله‌يى باشد كه نسخهء متن فاقد آن كلمه يا جمله است ، در اين صورت شمارهء پاورقى در متن در جائى قرار ميگيرد كه اگر آن كلمه ويا جمله وجود داشت در آنجا قرار ميگرفت ، وپاورقى از هر جهت مانند قسم دوم است ، جز اينكه در اين قسم بجاى علامت منها ( - ) علامت بعلاوة ( + ) قرار ميگيرد ، وپس از آن كلمه ويا جملهء زائد واقع ميشود « 4 » .

--> ( 1 ) - رجوع شود به صفحهء 1 پاورقيهاى 1 و 3 و 4 ، وصفحهء 39 پاورقى 1 . ( 2 ) - رجوع شود به ص 29 پاورقى 2 ، وص 82 پاورقى 9 . ( 3 ) - رجوع شود به ص 1 پاورقى 2 . ( 4 ) - مانند ص 1 پاورقى 7 و 8 .