الشريف المرتضى
مقدمهء مصحح 43
الذريعة إلى أصول الشريعة
كردم ، ودر مواقع لزوم به خود نسخه مراجعه ميكردم . بنظر ميرسد كه غلط اين نسخه بيش از دو نسخهء ديگر باشد ، وچنانكه از مراجعهء به پاورقىها بدست ميآيد ، سقط آن بسيار وگاهى به چند سطر بلكه به چند صفحه نيز ميرسد « 1 » . در اين نسخه مانند نسخهء « ج » علامات ورموز بسيار بكار رفته ، « ص » بجاى « صلى اللّه عليه وآله » ، « ع » بجاى « عليه السلام » ، « تع » بجاى « تعالى » ، « الش » بجاى « الشافعي » ومانند اينها . 3 - نسخهء « ج » : نسخهاى است متعلق به كتابخانهء دانشگاه تحت شمارهء 1303 ، بد خط ودر بعض موارد ناخوانا ، وشمارهء صفحه يا ورق نيز ندارد ، وبنابر نوشتهء كتابخانه داراى 117 برگ ، وهر صفحه داراى 23 سطر است . نويسندهء اين نسخه « ابن محمد صادق شريف » ، ودر تاريخ دو شنبه 18 رجب 1238 كتابت آنرا به پايان رسانده ودر آخر نسخه نوشته است : « قد فرغت من تسويده في يوم الاثنين في الثامن عشر من شهر رجب المرجب على يد الأقل « 2 » العباد ابن محمد صادق شريف غفر اللّه له ولوالديه بمحمد وآله سنة 1238 » . اين نسخه داراى اغلاط بسيار ، وغالبا دندانههاى حروف دندانهدار ، كم يا زياد نوشته شده ، حتى گاهى در يك كلمه دو دندانه زياد شده است مثلا كلمهء « يتبين » در بعضي جاها با 6 دندانه نوشته شده است . از اين نسخه يك ورق افتاده ، ودر آن يك ورق قسمتى از بحث تعبد به خبر واحد ، وفصلى متفرع بر عدم حجيت خبر واحد ، وقسمتى از بحث مربوط به صفت متحمل ومتحمل عنه مندرج است « 3 » نويسندهء اين نسخه گذشته از اينكه عناوين أبواب وفصول را به خط قرمز نوشته ، غالبا آغاز مطالب را به كشيدن خط قرمزى بالاى آن ويا به قرمز نوشتن اولين كلمه مشخص ساخته است . 3 - « كارهائى كه اينجانب انجام دادهام » كارهائى كه اينجانب در مورد چاپ اين كتاب انجام دادهام به قرار زير است : 1 - همين « مقدمه » : در اين مقدمه سه چيز آورده شده است : ترجمهء مصنف ( سيد مرتضى ) خصوصيات نسخى كه مورد استفاده واقع شده ، آنچه اينجانب در مورد چاپ كتاب حاضر انجام دادهام . در مورد أول به كتب متعددى چون « الكامل ، ابن الأثير » و « المنتظم ، ابن الجوزي » و
--> ( 1 ) - براي نمونه رجوع شود به ص 192 پاورقى 2 وص 604 پاورقى 2 ، وص 611 پاورقى 11 ، وص 649 پاورقى 1 ، وص 700 پاورقى 3 و 8 ، وص 760 پاورقى 2 ، وص 776 پاورقى 3 ، وص 793 پاورقى 2 ، وص 834 سطر 13 ، كه در اين نمونهء أخير چند صفحه از قلم كاتب افتاده است . ( 2 ) - ظ : أقل . ( 3 ) - رجوع شود به ص 552 پاورقى 5 تا ص 559 .