الشريف المرتضى

مقدمهء مصحح 22

الذريعة إلى أصول الشريعة

25 - « مجموعه‌يى مشتمل بر چهار مسأله » : أول در طرق استدلال ، دوم در اينكه عدم الدليل دليل بر عدم است ، سوم در ولايت از جانب جائر ، - اين مسأله در جمادى الأولى سال 415 در مجلس وزير « أبو القاسم ، الحسين بن علي المغربي » مورد سخن واقع گشته است - مسألهء چهارم در حكم باء تعديه ، بنابراين ، اين رساله مجموعه‌اى است فقهى ، أصولي ، نحوى . صاحب « أدب المرتضى » گويد : نسخه‌اى از اين مجموعه به قلم « آقا شيخ آقا بزرگ » نزد من موجود است « 1 » 26 - « مقدمة في الأصول » : بطور موجز از أصول عقائد اماميه : توحيد ، عدل ، امامت ، معاد ، وعد ووعيد بحث ، ودر بعضي از آراء معتزله مناقشه ميكند . صاحب « أدب المرتضى » گويد : نسخه‌يى از اين رساله ضمن مجموعهء « آقا شيخ آقا بزرگ » در يك ورق به خط نسخ ريز نزد من موجود است « 2 » 27 - « في من يتولى غسل الامام » : رسالهء كوچكى است در يك صفحه راجع به اين عقيدة كه امام را جز امام غسل نميدهد ، « سيد مرتضى » اين عقيدة را صحيح نميداند بلكه أحيانا آنرا محال ميداند . در اين رساله به كتاب « الذخيرة » حوالت شده است « 3 » . 28 - « منع تفضيل الملائكة على الأنبياء » : رساله‌يى است در سه صفحه ضمن مجموعهء « آقا شيخ آقا بزرگ » ص 232 - 234 . سيد در اين رساله از تفسير آيهء شريفهء : « ولقد كرمنا بني آدم وحملنا هم في البر والبحر ورزقناهم من الطيبات وفضلناهم على كثير ممن خلقنا تفضيلا » سخن گفته است . 29 - « العدد » ويا « الرد على أصحاب العدد » : در اين رساله ، سيد اين عقيدة را كه روزه به اكمال عدد ( سى روز ) ثابت ميشود رد كرده ورؤيت هلال را ملاك عمل قرار داده است « 4 » . 30 - « مناظرة الشريف المرتضى لأبي العلاء المعرى » : رساله‌يى است در يك ورق بخط ريز كه در أصل شاگرد سيد « شيخ سليمان صهرشتى » از أو روايت « 5 » وسپس « شيخ طبرسى » در كتاب « احتجاج » آنرا نقل كرده است وديگر ناسخان از أو نقل كرده‌اند . در اين رساله « سيد » بر حدوث عالم و « أبو العلاء » بر قدم آن احتجاج ميكند . صاحب « أدب المرتضى » در اين نسبت خدشه كرده ، وبعلاوة أسلوب رساله را نزديك به أسلوب مرتضى نميداند ، ولذا به صحت ورود ونسبت رساله به هريك از « شريف مرتضى » و « أبو العلاء معرى » مطمئن نيست « 6 » 31 - « الذخيرة » : اين كتاب از تأليفات « سيد » وأو خود در كتاب « ذريعة » از آن نام برده است « 7 » وبعلاوة در كتب وفهارس نيز از اين كتاب به نام « سيد » ياد شده ، ولى برحسب فحصى

--> ( 1 ) - ص 149 . ( 2 ) - ص 150 . ( 3 ) - مجموعهء آقا شيخ آقا بزرگ ص 213 . ( 4 ) - ص 213 تا 228 از مجموعهء آقا شيخ آقا بزرگ ملاحظه شود . ( 5 ) - مجموعهء آقا شيخ آقا بزرگ ص 31 - 32 . ( 6 ) - ص 152 . ( 7 ) - ص 4 س 10 وص 485 س 10 .