و باز مطلب ديگر از خصايص عقلى شيخ اين است ، كه ميان قدرت ذاتى با قدرت عرضى تفاوت گذاشته است و مىگويد : قدرت عرضى كه متعلق به موجودات ممكن و حادث است ، به معنى امكان سرزدن كار از او است ؛ و نياز به مرجح خارجى و انگيزهء برونى دارد ؛ اما قدرت ذاتى چنين نيست ؛ زيرا سرزدن كار از آن احتمالى و مشكوك نيست و كارى كه از آن سر مىزند ، ضرورى و حتمى است ، و نياز به مخصص و مرجح خارجى ندارد ؛ و اين نيز يكى از مطالبى است كه ملاصدرا بر آن پافشارى دارد . و از اين گونه مطالب بسيارى هست ، كه به خود شيخ اختصاص دارد . و در زيرنويس صفحات هرجا به آن رسيديم اشاره خواهيم كرد . اشتراك در اين‌گونه مسائل مىرساند ، كه شايد ، اين كتاب مورد استفادهء ملاصدرا قرار گرفته باشد هرچند نامى از آن نبرده است . شيخ فقط در يك مورد با پاره‌اى از متكلمان اسلامى هم‌گامى نموده ، و آن مسألهء اراده است ، كه آن را حادث و غير صفت وابسته به ذات الهى مىداند ؛ اگرچه آن هم ، قابل تأويل است « 1 » . مسألهء اعادهء معدوم كه آن را جايز مىداند ، نيز قابل تفسير است « 2 » . اكنون كه به اينجا رسيديم ، لازم است مختصرى از عقايد گوناگون كلامى فرق اسلامى ذكر شود ، تا براى روشن شدن مقاصد شيخ كمك باشد ، و هرجا ابهامى در متن پيش آيد ، مىتوان به اين مختصر مراجعه كرد ، تا به مقاصد شيخ ، آشنا گرديد .

--> ( 1 ) در همين مقدمه جائى كه آراء و عقايد گوناگون مربوط به صفت اراده ذكر مىشود دنبالهء عقيدهء ابو الهذيل علاف تفسيرى در اين باره ذكر خواهد شد . ( 2 ) از آنچه در صفحهء 390 و 395 متن خواهد رسيد از گفتار شيخ بر مىآيد كه او مشخصات زمانى و مكانى را مغاير با وجود مستمر جسم دانسته پس با اعادهء جسم تخلل عدم لازم نخواهد آمد .