اسلامى توجيه كنند . چه اين كه اگر اين شرط مهم و ضرور را براى رهبر مسلمانان به‌ويژه پس از پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم مىپذيرفتند ، جايى براى دنياطلبى و رياست‌خواهى ناصالحان و فرصت‌طلبان باقى نمىماند . بدين ترتيب بود كه با كمرنگ جلوه دادن نقش عصمت ، اين شرط مهم را از شروط رهبرى حذف نمودند ، بلكه براى توجيه استمرار اين حاكميت نامشروع بتدريج پا را فراتر نهاده ، شخص پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم و به دنبال آن ديگر پيامبران عليهم السّلام را فاقد اين ملكه دانستند و اين رهبران آسمانى و مخاطبان وحى را با تأويلهاى ناروا و تفسيرهاى مغرضانه و ناآگاهانهء خود از آيات قرآن ، انسانهايى خطاكار و غير معصوم معرّفى نمودند ؛ انسانهايى كه دستخوش هوى و هوس بوده و نگاهبانى از درون نداشتند البته دروغ‌پردازيهاى كتابهايى تحريف‌شده نظير تورات و انجيل و ديگر روايتهاى اسرائيلى نيز نبايد ناديده گرفته شوند . راقم اين سطور كه از زمان آشنايى با قرآن ، خود را در برابر ظاهر برخى آيات ، سرگردان مىديد و آراء مختلف و بلكه متضادّ مفسّران را در تأويل و تفسير برخى آيات ، از مشكلات فهم بخش قابل توجهى از اين كتاب آسمانى تشخيص داد با ملاحظهء اثرى گران‌سنگ از دانشمندى بلندپايه چون سيد مرتضى ( ره ) كمر همت به ترجمهء آن بربست تا توشه‌اى از عمل صالح را براى روز واپسين ذخيره كند و به اين وسيله جامعهء مسلمانان فارسىزبان را بهره‌اى رساند . پس از ترجمه ، كار مقابله و تطبيق ترجمه با متن اصلى ، زير نظر استاد محترمم ، فاضل ارجمند جناب حجة الاسلام محمد حسن خزاعى انجام گرفت تا خوانندگان با اطمينان خاطر به مطالعه پرداخته ، اثر در اختيار قرار گرفته را گذشته از صافى دانش و بينش بدانند . در مورد شرح حال مؤلف نيز به آنچه در مقدمهء ناشر عرب آمده و ترجمهء آن تقديم خواهد شد بسنده نمودم زيرا علم الهدى سيد مرتضى ، شناخته‌شده‌تر از آن است كه نيازى به معرّفى داشته باشد . او در رديف نادرترين چهره‌هاى درخشان و صاحبان ارزشمندترين و اصيل‌ترين آثار مكتوب اسلامى است و فيلسوفى چون ابو العلاء معرّى خانهء او را خلاصهء همهء عالم و خود وى را عصارهء همهء بشر مىداند . همچنين به منظور پيشگيرى از به درازا كشيده شدن سخن و مقدمه از پرداختن به مسئله عصمت و ديدگاههاى دانشمندان اسلامى در مورد آن صرفنظر شد . امّا ذكر اين نكته ضرور است كه اهميت موضوع تا آنجاست كه كتابهايى با عنوان سهو النبىّ و زلّة الانبياء از سوى علماى فريقين به رشتهء تحرير درآمده و اين مقوله ، برانگيزانندهء اختلاف آراء و كشمكشهايى علمى در طول تاريخ به‌ويژه در عرصهء كتابهاى كلامى بوده است . و چنان‌كه ملاحظه خواهد شد . صرفنظر از اشاره‌هايى كه در كتابهاى تفسير به اين مسئله مهم شده است ، در كمتر كتابى به صورت مستقلّ مورد بحث