محمد رضا حكيمى
56
مير حامد حسين ( فارسى )
- جز پاسى از شب نمىخفت . آنگاه به پا مىخاست و نماز مىگزارد ، يا كتاب مىخواند ، يا درس مىگفت ، يا قرآن تلاوت مىكرد . [ 1 ] همچنين گفتهاند : به بينوايان كمك بسيار مىكرد . سخت فروتن بود بسيار نماز مىخواند ، و بسيار روزه مىگرفت . . . [ 2 ] 15 - بزرگ معلمان و معلم بزرگان علامهء فاضل ، مرحوم سيّد هبة الدّين شهرستانى ، در مقدمهاى كه بر كتاب « شرح عقائد الصدوق » نوشته است ، در معرفى شيخ مفيد ، سخنانى دارد ، كه من قسمتى از آنها را ترجمه كرده ، براى خوانندگان فارسى مىآورم : شيخ مفيد ، قلب پر تپش شيعه بود ، و قهرمان بپاخاستهء تشيع ، و مغز متفكر ، و رئيس باتدبير شيعيان ، مردى معروف به خرد و صلاح ، و پيشرو كاروان تربيت و اصلاح ، سخنرانى فريادگر ، و متكلمى بليغ و پرتوان ، و مبارزى زبانآور . او حد مشترك ميان امام و امت بود ، نه تنها در پايان سدهء چهارم ، بلكه تا هم امروز . خانهء او ، در محلهء كرخ بغداد ، انجمن عالى علوم بود ، و دار الفنونى بود در فرهنگ آن روز دنياى اسلام . دربارهء اين مركز عالى علم و تربيت در تاريخ اسلام ، همين بس ،
--> [ 1 - 2 ] . « التهذيب » ، مقدمه / 31 و 33 .