زبانهاى گوياى حق و شمشيرهاى بران حقيقت . اينانند كه دامان تعاليم دين را ، از آلودگيهاى تحريف غاليان [ 1 ] ، و نسبتهاى نادرست باطل گويان ، و توجيههاى نادانان پاك داشتند ، و پاك مىدارند . يك تن از اين يگانگان روزگار ، كه فرهنگ تشيع ، در دهه‌هاى آخر قرن چهارم و اوايل قرن پنجم ، به وسيلهء او درخشيدن گرفت ، و طاق بلند معارف شيعه از او آزين يافت ، شيخ جليل اعظم ، و رئيس مقدم ، شيخ ابو عبد اللّه ، محمد بن محمد بن نعمان بغدادى عكبرى است ، مشهور به « مفيد » - روحش شاد باد - . زندگانى وى سراسر آكنده بود از علم و عمل و كوشش و تلاش ، و بهره گرفتن و بهره رساندن ، تا آنجا كه همهء فضيلتها در او گرد آمد . نزد دهها تن از مردان علم و حاملان آثار اسلامى عصر خويش شاگردى كرد ، تا خود استاد مسلم شد ، يعنى موثق‌ترين محدث زمان ، و فقيه‌ترين مردمان ، و آگاهترين همه از علم اعتقادات و كلام ، و احوال رجال و راويان احاديث ، و همچنين آگاه از اخبار و تواريخ و شعر شناسى و . . . از نظر زندگى عملى نيز چنين بود كه نماز بسيار مىخواند ، و روزه بسيار مىگرفت ، و صدقات بسيار مىداد ، و

--> [ 1 ] . تحريف : وارونه جلوه دادن . غاليان ( از غلوّ ) : كسانى كه زياده روى مىكنند ، از حد هر چيز مىگذرند .