دولت بشمار رفته و شامل اراضى موات ، درياها ، جنگلها ، نيزارها ، كوهها ، معدنها مىشود ، و نيز اموال عمومى نظير حيوانات وحشى هوائى و دريائى و بيابانى ، و درختها و بوته‌هاى بيابان و نظاير آن‌كه شايد بتوان گفت اينها هم از اموال دولت است چنان كه در مباحث گذشته قوّيا احتمال آن را ذكر كرديم . به همين جهت نزد فقها مسلّم است كه حيازت اموال نيازمند اذن امام است و گفته‌ان كه امام عليه السلام مالك آنهاست و اذن عمومى صادر فرموده است ، امّا اين اذن آيا شامل غير مسلمان هم مىشود بحث مفصّل و جداگانه‌ايست كه در بحثهاى گذشته خلاصه‌يى از آن را ذكر كرديم . بهر حال اين بحثها دليل آنست كه انفال ارزش داشته و از اموال دولت است و تصرّف ديگرى به اذن امام نياز دارد ، و بدون اجازه‌ى امام تصرّف آن تصرّف غاصبانه محسوب مىشود ، و برخى از فقهاء گفته‌اند اگر كفار اراضى موات را تصرّف نمايند مالك آن نمىشوند زيرا از طرف ولى امر اذنى ندارند . آنچه گذشت خلاصه‌يى بود از قانون ارزش . تذكرى به نسل جوان جامعه‌شناسان مىگويند نابغه كسى است كه حقيقت‌جو و حقيقت‌ياب و علم‌جو و علم‌ياب باشد ، بنابراين بايد ملت ايران را ملّتى نابغه دانست ، زيرا علاوه بر آنكه معارف اسلامى ، فلسفه‌ى اسلامى ، علوم دقيق اسلامى بوسيله‌ى ايرانيان رشد و گسترش يافت ، اين ملّت توانست عترت پيامبر گرامى اسلام ( ص ) را از پس پرده‌هاى عصبيت و ابرهاى سياه ظلم و جنايت پيدا كند . هنگاميكه امير مؤمنان على عليه السلام در كوفه مستقر شدند بسيارى از ايرانيان اطراف آن بزرگوار گرد آمدند و از الطاف او برخوردار بودند و امام نسبت به آنان توجه خاصى مبذول مىداشت : « اشعث بن قيس » كه از