جمله روايتى است كه با تواتر معنوى از طريق فريقين از پيامبر اسلام ( ص ) نقل شده كه فرمودند : « من احيى ارضا مواتا فهى له » « 1 » ( هركس زمين غيرآبادى را آباد كند آن زمين مال اوست ) . عموم اين روايت دلالت دارد كه فرقى ميان آبادكننده‌ى مسلمان و كافر و ميان اينكه زمين در چه جائى باشد نيست . و روايت « محمد بن مسلم » كه از نظر سند بيار عالى است تصريح مىكند كه در اين مورد فرقى بين مسلمان و كافر نيست . محمد بن سلم مىگويد : « سألت ابا عبد الله عن الشراء من ارض اليهود و النصارى فقال ليس به بأس . . . و ايماقوم احيوا شيئا من الارض او عملوه فهم احقّ بها و هى لهم » « 2 » ( از امام صادق ( ع ) در مورد خريد زمين يهوديان و مسيحيان سؤال كردم فرمود اشكالى ندارد . . . و فرمود هر فرقه‌يى زمينى را آباد سازند يا روى آن عملى انجام دهند به آن زمين سزاوارترند و آن زمين مال آنها خواهد بود ) . علاوه بر اين روايات سيره‌ى قطعى مسلمانان همين است كه ميان احياءكننده‌ى مسلمان و كافر تفاوتى نيست ، و صاحب جواهر نيز در كتاب « احياء موات » فرموده‌اند : « اراضى خراجيه‌زمينهايى كه بواسطه‌ى جنگ ، مسلمانان بر آن مسلّط شده‌اند و احكام آن انشاء الله در آينده ذكر خواهد شدملك مسلمانان است » و اگر كافر با احياء زمين مالك زمين نبود بايد گفت : ملك دولت است نه مسلمانان ، زيرا احياء بدون اذن امام فاسد بود و هيچ‌كس ملزم به آن نمىشود . با اين مقدّمات ، جمله‌يى كه در روايت « عمر بن زيد » از « ابى سيار » نقل شده كه : « فانّ كسبهم‌الكفّارمن الارض حرام عليهم » « 3 » ( استفاده‌ى كفّار از زمين بر آنان حرام است )

--> ( 1 ) - وسائل باب 1 از كتاب احياء موات ج 17 ( 2 ) - وسائل روايت 1 از باب 1 از كتاب احياء موات و روايت 2 از باب 71 كتاب جهاد ( 3 ) - وسائل ج 6 ص 382