جايگزين آن مىسازد ، و موجب پراكندگى و تشتّت جامعه و شكاف طبقاتى ، و بوجود آمدن اجتماعى ناسالم از جهات اخلاقى و اقتصادى مىشود . ربا ملّتها را ضعيف و حقير و استثمارشده و ظلم‌پذير مىسازد و دست استثمارگر متجاوز را براى استثمار بيشتر باز مىكند ، در عصر حاضر شاهد همين وضعيت اسفبار هستيم ، يك دسته رباخوار و استثمارگر و متجاوز بر جهان حاكمند و دسته‌يى ديگر ربادهنده و استثمارشده و زير بارند ؛ و اسلام هر دو را مقصّر و محكوم مىداند زيرا در اسلام هم از ظلم نهى شده و هم از ظلم‌پذيرى ، بايد ربا نخورند و ربا هم ندهند . استاد بزرگوار ما علامه‌ى طباطبائى در تفسير الميزان آيه‌ى « يمحق اللّه الرّبا و يربى الصدقات » را به همين معنا تفسير كرده‌اند و مىفرمايند : چون ربا موجب عداوت است مال به جهت عداوتهاى اجتماعى نابود مىشود ، و چون انفاقات موجب محبّت است مال بواسطه‌ى آن افزايش مىيابد . گرچه فرمايش ايشان از نظر تفسير آيه‌ى شريفه مورد تأمل است ، ولى اصل كلام بسيار خوب و پسنديده مىباشد و روايات بسيارى نيز به همين مضمون از پيشوايان معصوم عليهم السلام صادر شده است . بىترديد كسانىكه مورد محبت ديگرانند و بر دلها حكومت مىكنند از هر جهت مىتوانند از جامعه بهره‌ورى و از يارى و خيرخواهى ديگران برخوردار شوند و متقابلا افرادى كه مورد دشمنى و نفرت جامعه باشند مطرود و محروم خواهند بود . پاسخ به چند اشكال در مورد حرمت ربا افراط و تفريط ، هر دو در اسلام ناپسند است ، اسلام خود را