الشيخ حسين المظاهري
64
مقايسه اى بين سيستمهاى اقتصادى ( فارسى )
دين حنيف و ميانهرو مىداند و پيروان خود را به صراط مستقيم مىخواند و از آنان مىخواهد كه در يكى از حسّاسترين و سازندهترين وظائف اسلامى و بهنگامى كه در برابر خدا ايستادهاند و با دل به سوى او رو كردهاند يعنى در نماز بگويند : « اهدنا الصراط المستقيم » . اسلام مسلمانان را در همهچيز ، در اخلاق ، در اقتصاد ، در عبادت ، در معاشرت و . . . از افراط و تفريط نهى كرده است ، و متأسفانه انسانها در بيشتر موارد خالى از افراط و تفريط نيستند ، و در مورد ربا نيز همين زيادهروى از دو سو ديده مىشود ، يك دسته نظرى افراطى دارند و مىگويند هر سودى حتّى سود تجاربت ربا است و بايد از آن اجتناب شود ! و بدهيى است كه اين نظريه قابل اعتنا و بحث نيست زيرا علاوه بر آنكه با روش همهى عقلا منافات دارد و با اقتصاد هم سازگار نيست ، با آيات و روايات بسيارى نيز مغاير است ، و براى ردّ اين نظريه آيهى « احلّ الله البيع و حرّم الرّبا » كافى است . آنچه لازم مىدانيم بررسى كنيم و پاسخ دهيم نظريهى تفريطى است كه مىگويند ربا حلال است ! و مهمترين استدلالشان هم تمسّك به « جبر زمان » است . مىگويند ربا يك امر مهم بين المللى است و اقتصاد هر كشورى در حال حاضر متوقف بر آنست ؛ اگر بانكهاى داخلى و خارجى نباشد كارها فلج مىشود و تحريم ربا مخالف با مصالح اقتصادى است بلكه با تئورى توليد و توزيع و مصرف و قاعدهى عرضه و تقاضا منافات دارد ، و تحريم ربا موجب ركود صنعت و بيكارى و مفاسد ديگرى مىگردد !