الشيخ حسين المظاهري
61
مقايسه اى بين سيستمهاى اقتصادى ( فارسى )
كه آنچه رباخوار گرفته از او گرفته مىشود . جبا جملهى « و اليه ترجعون » سازگار نيست ، زيرا ذكر اين جمله بعد از « يقبض و يبسط » دليل آنست كه پاداش در آخرت غير از پاداش دنيوى است . بهر حال ما وجهى براى آنكه اينگونه آيات را فقط راجع به آخرت بدانيم نمىبينيم ، و اتفاقا بتجربه ثابت شده كه افراد نيكوكار غالبا در همين دنيا نيز نسلا بعد نسل سعادتمندند ، و افراد متجاوز و مخصوصا رباخواران نسلا بعد نسل شقى و بدبخت و گرفتارند . رباخوار اگر خودش هم فقير و گرفتار نشود نمىتواند با اموالش ديگرانرار بهروزى و سعادت بخشد ؛ شاهد بر فرمايش قرآن مسائلى است كه در دنياى امروز مىبينيم ؛ رباخوارى در عصر حاضر در جهان شايع است و اسباب نابودى اموال نيز براى آنان شيوع بيشترى دارد ، يك مجلس شبنشينى ، يك جلسه قمار ، يك جلسه عياشى براى نابودى اموال برخى كافى است . . . آيا همين معناى « يمحق اللّه الرّبا » و « يربى الصدقات » نيست ؟ ! استاد بزرگوار ما حضرت علّامهى طباطبائى در جلد دوّم تفسير الميزان ، در ذيل اين آيات شريفه گفتارى دارند كه ما آن را جزو مفاسد ربا از نظر اجتماعى مىدانيم و در قسمت زيانهاى اجتماعى ربا به آن اشاره خواهيم كرد . زيانهاى اجتماعى ربا در مباحث گذشته گفتيم كه اسلام جامعه بشريّت را همچون يك بدن واحد مىداند و افراد بمنزلهى اعضاى آنند ، و برنامهها و قوانين اجتماعى اسلام همه گوياى همين مقصودند .