انتخاب كند . مىتواند در هرجا كه دلخواه اوست مسكن نمايد ، هر طوركه مىخواهد لباس بپوشد ، با هركس مايل است معاشرت داشته باشد و . . . ولى همه‌ى اينها با همان شرط عقلى همراه است كه بايد در چارچوب قانون باشد ، بنابراين بدستاويز آزادى اجتماعى نمىتواند شخصيت خود را لكه‌دار سازد و مثلا به هيپىگرى بگرايد و نمىتواند به عفت عمومى و عفت شخصى خود لطمه وارد سازد و مثلا بىلباس در اجتماع ظاهر شود و حتى حق ندارد آگاه يا ناخودآگاه خود را و سعادت خود را به خطر اندازد و مثلا با دوستى منحرف معاشرت كند ، اسلام همه‌ى اين امر و نظاير آنها را ممنوع ساخته است . 3 - آزادى فكرى : اسلام انديشيدن و تميز دادن و آموختن را براى همه‌ى افراد جامعه چه مرد و چه زن ، چه شهرى و چه دهاتى نه تنها جايز بلكه لازم و واجب شمرده است ، و از غفلت و نادانى بشدت منع فرموده ، آموختن و بدين‌وسيله انديشه‌ى خود را روشن و جان خود را كمال بخشيدن ، از ديدگاه اسلام محدود به افراد خاصى نيست : « طلب العلم فريضه لكل مسلم » « 1 » و محدود به مكان ويژه‌اى نيست : « اطلبوالعلم و لوبالصين » « 2 » و محدود به زمان مخصوصى نيست : « اطلبوا العلم من المهد الي اللحد » « 3 » و حتى محدود به اين نيست كه از افراد با ايمان كسب علم كنيم و از غير مسلمانان و مؤمنان نياموزيم : « اطلبوا العلم ولومن‌المشرك » « 4 » اسلام ، آنان را كه نمىانديشند و تعقل نمىكنند و كوركورانه مقلد ديگرانند و خود ره به جايى نمىبرند محكوم و مردود مىشمارد : « افلايتدبرون القرآن ام‌علي قلوب اقفالها » « 5 » ( آيا در قرآن نمىانديشند و يا بر دل و شعورشان قفل زده شده است ) . و در جاى ديگر : « . . . انا وجدنا آبائنا عليامه و انا علي آثارهم

--> ( 1 ) - كافى ج 1 ( 2 ) - « ( 3 ) - « ( 4 ) - « ( 5 ) - سوره‌ى محمد ( ص ) آيه‌ى 24